ÇOCUK EDEBİYATINDA GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMI OLARAK HAREKETLİ KİTAP İLLÜSTRASYONLARI (POP-UP KİTAPLAR)


ARİFOĞLU G.

International Educational Technology Symposium, Sivas, Türkiye, 27 - 28 Ekim 2017, ss.62-63

  • Basıldığı Şehir: Sivas
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.62-63

Özet

Çocuğun yaşamında, resimli masal kitapları önemli bir yer tutmaktadır. Yapılan araştırmalarda elde edilen bulgular; çocukların dış dünyayı algılayışları ve yaratıcılık özelliklerinin birçok etkene göre değişkenlik gösterdiğini belirlemiştir. Bu değişkenliğin çocukların kişiselleşme süreciyle ilgili olduğunu, çocukta kişilik ve kimlik kazanımının doğru orantılı olarak okul öncesi dönemde biçimlendiğini, hazırlanan görsel materyallerin çocukların yaratıcılık düzeyine olumlu katkı yaptığını göstermiştir. Bu dönemlerde, görsel iletişim nesnesi olan kitap illüstrasyonlarının, çocuğun görsel birikiminin oluşmasında da etkili olduğu görülmektedir. Hareketli kitap olarak da ifade ettiğimiz pop-up kitaplar, Türkiye’de pek gelişim gösterememiş ama dünya literatüründe oldukça zengin bir tarihe sahip olmuştur. Pop up kitaplar, iki boyutlu bir zemin üzerinde üç boyutlu olarak hazırlama prensibine bağlıdır. Ayrıca; hareket, derinlik, perspektif, espas bu kitapların tasarımındaki önemli ögeleri oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra; kurgusu, kompozisyonu, kâğıt özellikleri, kâğıt katlama kuralları,basım ve montaj teknikleri de bir o kadar önemlidir. İlk hareketli kitap tasarımı örneği 13. yüzyılda görülmektedir. Varoluşu bu kadar eski olan ve günümüzde her geçen gün popülerliği artan bu kitap türü, çalışmanın temelini oluşturmaktadır. Hareketli kitapların tarihi her ne kadar günümüzde çocuklar için tasarlanmış olduğu düşünülse de, aslında geçmişte yetişkin insanlar için üretildiği yapılan literatür çalışmasında görülmektedir. Yapılan araştırmada, pop up kitap türünün ilk örneklerini astronomi, tıp… gibi bilim dallarında görmekteyiz. Türkiye’nin çocuk edebiyatı tarihine baktığımızda hareketli kitap türüne en yakın örnek çizoynat dediğimiz kitaplardır. Diğer sanat alanlarıyla etkileşim içinde olan bu örnek, hareketli kitap türünden biridir. Sinema, televizyon, animasyon ve grafik sanatının gelişmesiyle paralel olarak gelişim göstermiş ama güncelliğini koruyamadığı da yapılan araştırmalar ile görülmüştür. Buna nazaran diğer hareketli pop-up kitap türleri ise tünel kitap, diyagram ve pop-up kartlar, bebek evleri ve de serbest olarak hazırlanan (afiş, enstalasyon…) pop-up çalışmaları, sürekli devinim göstererek basım ve matbaanın gelişmesi ile büyük bir ivme kazanmıştır. Araştırmanın temel amaçlarından biri; hareketli kitapların, çocukların bilişsel yeteneklerini olumlu yönde geliştirecek, yaratıcı hayal gücünü zenginleştirecek kitap sevgisini oluşturacak, çevresiyle daha kolay iletişim sağlamasına yardımcı olacağı düşünülmektedir. Bir diğeri ise görsel iletişim nesnelerinden biri olan pop-up kitaplarının geçmişten günümüze gelişimini incelemek; dünyadan ve ülkemizden örneklerle bu kitap türünü görsellerle desteklemek olacaktır.


Anahtar Kelimeler: illüstrasyon, hareketli kitap, pop-up kitap

In a child’s life, illustrated fairy tale books have an important place. The findings obtained in the investigations indicate that children's perception of the outer world and their creativity characteristics vary depending on many factors. It has been determined that this variability is related to the process of personalization of the children, their personality and identity development is gradually shaped in the preschool period, and those visual materials contribute positively to the creativity level of the children. During these periods, book illustrations, which are objects of visual communication, are observed to be influential in the formation of the visual accumulation of the child. Although pop-up books, also known as animated books, have not shown much improvement in Turkey, they have a very rich history in world literature. Pop up books are based on the principle of three-dimensional preparation on a two-dimensional floor. Also, movement, depth, perspective, spacing are the important elements in the design of these books. Moreover, setting, composition, paper properties, paper folding rules, printing and montage techniques are also among crucial elements. The first animated book design example dates back to the 13th century. This type of book, whose existence is so old and popularity is increasing day by day, forms the basis of this present study. Although this kind of books is thought to be designed only for children, some examples in the literature prove that they were also prepared for adult people in the past. In this research, we see the first examples of pop up books in certain branches of science like astronomy and medicine. When we look at the history of children's literature in Turkey, the most similar examples to the animated books are the books called ‘draw & play’. These examples, which interact with other fields of art, can be regarded as a kind of animated books. The researches revealed that they were developed in parallel with the development of cinema, television, animation and graphic art, however, they were not updated. On the other hand, other pop-up works such as tunnel books, diagrams, pop-up cards, baby houses as well as banners and installations have been gained momentum with the improvements happened in the field of printing. The aim of this study is notion that animated books will help to improve the cognitive abilities of children positively, impose them love of books, enrich their creative imagination, and develop their communication skills. It was also aimed to examine the development of pop-up books chronologically, and to support this kind of books visually with examples from the world and our country.
Keywords: illustration, animated book, pop-up book