Yeni Çağ Ekonomisinde Turizmin Dönüşümü: Dijital Gereklilikler ve Sürdürülebilirlik Gerçekleri


Creative Commons License

Başkan K.

Rize Trade, Economy Congress, Rize, Türkiye, 22 - 23 Ekim 2025, cilt.1, ss.868-883, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Cilt numarası: 1
  • Basıldığı Şehir: Rize
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.868-883
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, dijitalleşme ve sürdürülebilirlik ekseninde turizm sektöründe son on yılda (2015–2025) ortaya çıkan

yapısal dönüşümü sistematik biçimde incelemektedir. Scopus veri tabanında yapılan tarama sonucunda elde

edilen 299 çalışmadan PRISMA protokolü doğrultusunda seçilen 84 yayın, içerik analizi yoluyla değerlendirilmiş

ve turizmde dijital dönüşümün sürdürülebilirlik politikalarıyla nasıl bütünleştiğine odaklanan tematik bir

sınıflandırma yapılmıştır. Bulgular, dijitalleşmenin yalnızca teknolojik bir yenilik süreci değil, aynı zamanda

sürdürülebilir kalkınma hedeflerini destekleyen çok katmanlı bir dönüşüm alanı olduğunu göstermektedir. Yapay

zekâ uygulamaları, büyük veri analitiği, blok zinciri ve IoT tabanlı sistemler, destinasyon yönetiminde çevresel

izleme kapasitesini artırmakta; turist davranışlarının analizinde gerçek zamanlı veri kullanımını mümkün kılmakta

ve yeşil turizm uygulamalarının ölçülebilirliğini güçlendirmektedir.

Çalışmada üç ana tema öne çıkmaktadır: (1) dijital altyapı ve akıllı destinasyon yönetimi, (2) turist davranışları

ve dijital deneyim tasarımı, (3) yeşil turizm, çevresel performans ve sürdürülebilirlik göstergeleri. Literatür, bu üç

alanın birbirinden bağımsız değil, karşılıklı olarak birbirini besleyen bütünleşik bir yapı oluşturduğunu ortaya

koymaktadır. Dijital araçlar hem sürdürülebilir yönetişim modellerini desteklemekte hem de turistlerin çevresel

duyarlılıklarını güçlendiren deneyimler sunmaktadır. Bununla birlikte alanın önemli bir bölümü nitel çalışmalardan

oluşmakta, dijital teknolojilerin sürdürülebilirlik çıktıları üzerindeki nedensel etkilerini ampirik olarak test eden

araştırmalar sınırlı kalmaktadır. Çalışma, ikiz dönüşüm (twin transition) olarak adlandırılabilen dijital gelişmeler ile

yeşil dönüşümlerin bütünleştirilmesi yaklaşımının turizm için giderek stratejik bir çerçeve oluşturduğunu

vurgulamakta ve gelecekte çok düzeyli, karşılaştırmalı ve veri yoğun araştırmalara duyulan ihtiyacı işaret

etmektedir.

Anahtar Kelimeler: Dijital Dönüşüm, Sürdürülebilir Turizm, Akıllı Destinasyonlar, Turizm Politikaları

This study systematically examines the structural transformation that has emerged in the tourism sector over the

past decade (2015–2025) at the intersection of digitalization and sustainability. Following a comprehensive

search conducted through the Scopus database, 299 publications were initially identified, from which 84 studies

were selected in accordance with the PRISMA protocol and analyzed through content analysis. The findings

demonstrate that digitalization is not merely a technological innovation process but a multilayered

transformation domain that supports sustainable development goals. Artificial intelligence applications, big

data analytics, blockchain technologies, and IoT-based systems enhance environmental monitoring capacity

in destination management, enable real-time data utilization in the analysis of tourist behavior, and strengthen

the measurability of green tourism practices.

Three main themes emerge from the review: (1) digital infrastructure and smart destination management, (2)

tourist behavior and digital experience design, and (3) green tourism, environmental performance, and

sustainability indicators. The literature indicates that these domains are not independent; rather, they constitute

an integrated structure that mutually reinforces the digitalization–sustainability nexus. Digital tools support

sustainable governance models while simultaneously offering experience designs that enhance tourists’

environmental awareness. However, a significant portion of the field is dominated by qualitative research, and

empirical studies testing the causal effects of digital technologies on sustainability outcomes remain limited.

The study underscores that the twin transition (integrating digital and green transformations) has become a

strategic framework for tourism and highlights the need for future research that incorporates multi-level,

comparative, and data-intensive methodologies.

Keywords: Digital Transformation; Sustainable Tourism; Smart Destinations; Systematic Literature

Review; Tourism Policy