HÂRİS EL MUHÂSİBÎ’DE DİNÎ DAVRANIŞIN PSİKOLOJİK TEMELLERİ


KIZILGEÇİT M.

Gece Kitaplığı, Ankara, 2015

  • Basım Tarihi: 2015
  • Yayınevi: Gece Kitaplığı
  • Basıldığı Şehir: Ankara

Özet

Bu araştırma, Haris el Muhasibî’nin hayatını, eserlerini ve dini davranış teorisini içermektedir. Muhasibî (165/781), Basra’da doğmuş ve Bağdat’ta (243/857) vefat etmiştir.

Muhasibî’nin dini davranış teorisi davranış öncesi süreç, davranış süreci ve davranış sonrası süreç olmak üzere üç aşamadan oluşur. Muhasibî’ye göre, davranış öncesi süreç, zihne doğan his (hatarât) le başlar. Bu his bilgi aşamasına gelir ve daha sonra irade aşamasıyla dini davranışa dönüşür.  Muhasibî, dindar bireyin, dini davranış sonrası sürekli bir dini bilinç içerisinde olmasını isteyerek dini davranışın sürdürülmesini öngörür.

This study includes the life, Works and religius behavior theory of Haris al-Muhasibî. He was born (165/781) in Basra and died (243/857) in Baghdad.

Muhasibî’s religius behaviour theory consists of three levels named as pre-behavioural process, behavioural process and post-behavioural process. To Muhasibî, as pre-behavioural process starts with an emotion as experienced in mind. Then, this emotion passes into the level of knowledge. And following that, it turns into religious behaviour in the level of wiil. Muhasibî find it necessary for a pious person to have a continual religious awareness (consciousness) and thus maintain religious behavior.