E-Sporcularda Fiziksel ve Mental Sağlık: Risk Faktörleri, Sağlık Davranışları ve Koruyucu Yaklaşımlar Üzerine Bir Araştırma

Güner O.

Uluslararası Eğitim ve Öğrenimde Gelişmeler Konferansı, Gaziantep, Türkiye, 9 - 11 Ekim 2026, ss.138, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Gaziantep
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.138
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

E-spor, yüksek düzeyde bilişsel dikkat, hızlı karar verme, ince motor koordinasyon ve rekabetçi stres gerektiren bir performans alanı olarak hızla kurumsallaşmaktadır. Bununla birlikte uzun süreli oturma, yoğun ekran maruziyeti, tekrarlayıcı üst ekstremite hareketleri, uyku düzenindeki bozulmalar, düzensiz beslenme ve performans baskısı e-sporcular açısından çeşitli fiziksel ve mental sağlık riskleri oluşturabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, e-sporcuların fiziksel ve mental sağlığını etkileyen başlıca risk faktörlerini, sağlık davranışlarını ve koruyucu yaklaşımları güncel bilimsel kanıtlar doğrultusunda bütüncül biçimde değerlendirmektir. Çalışma, derleme çalışması olarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda güncel sistematik derlemeler, meta-analizler, kapsam belirleme çalışmaları ve özgün araştırmalar incelenmiştir. Literatür; fiziksel aktivite ve sedanter davranış, kas-iskelet sistemi sorunları, uyku ve toparlanma, beslenme, stres, tükenmişlik, anksiyete ve depresif belirtiler, sosyal destek ve koruyucu müdahaleler kapsamında değerlendirilmiştir. Literatür bulguları, e-spor katılımının tek başına tüm oyuncularda olumsuz bir sağlık profili oluşturduğu yönündeki yaklaşımı desteklememektedir. Bununla birlikte sedanter davranış, kas-iskelet sistemi yakınmaları, uyku düzensizlikleri, yoğun performans baskısı ve bazı sağlıksız beslenme davranışları belirli oyuncu gruplarında önemli riskler oluşturabilmektedir. Güncel sistematik derleme ve meta-analizler, e-spor katılımı ile sağlık arasındaki ilişkinin çok boyutlu ve heterojen olduğunu göstermektedir. Ayrıca fiziksel aktivite, uyku, beslenme, psikolojik beceriler ve sosyal desteğin e-sporcuların sağlık ve performansının sürdürülebilirliği açısından önemli olduğu görülmektedir. Sonuç olarak e-sporcu sağlığının korunmasında yalnızca oyun süresinin azaltılmasına odaklanmak yerine fiziksel aktivite, ergonomi, uyku hijyeni, beslenme, psikolojik beceriler, sosyal destek ve düzenli sağlık taramasını bir araya getiren entegre bir yaklaşım benimsenmelidir. Bu doğrultuda e- spor kulüpleri ve eğitim ortamlarında sağlık okuryazarlığı, fiziksel aktivite, ergonomik farkındalık, uyku yönetimi, sağlıklı beslenme ve mental sağlık konularına yönelik eğitim ve koruyucu uygulamaların desteklenmesi önem taşımaktadır. Gelecekteki araştırmaların ise boylamsal ve müdahale temelli tasarımlara, nesnel ölçümlere ve profesyonel, amatör ve rekreatif e-sporcular arasındaki farklılıkların ayrıştırılmasına odaklanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: E-spor, fiziksel sağlık, mental sağlık, sağlık davranışı, koruyucu sağlık

Esports is rapidly becoming institutionalized as a performance domain requiring high levels of cognitive attention, rapid decision-making, fine motor coordination, and the ability to cope with competitive stress. However, prolonged sitting, extensive screen exposure, repetitive upper-extremity movements, disrupted sleep, irregular dietary habits, and performance pressure may pose physical and mental health risks for esports athletes. The aim of this study is to comprehensively evaluate the major risk factors, health-related behaviors, and preventive approaches affecting the physical and mental health of esports athletes based on current scientific evidence. The study was conducted as a review study, examining recent systematic reviews, meta-analyses, scoping reviews, and original research. The literature was evaluated in terms of physical activity and sedentary behavior, musculoskeletal problems, sleep and recovery, nutrition, stress, burnout, anxiety and depressive symptoms, social support, and preventive interventions. The findings indicate that esports participation alone does not necessarily result in a negative health profile among all players. Nevertheless, sedentary behavior, musculoskeletal complaints, sleep disturbances, intense performance pressure, and certain unhealthy dietary behaviors may pose significant risks for specific groups. Recent evidence also indicates that the relationship between esports participation and health is multidimensional and heterogeneous. Physical activity, sleep, nutrition, psychological skills, and social support appear to be important for maintaining esports athletes’ health and performance. In conclusion, protecting esports athletes’ health requires an integrated approach combining physical activity, ergonomics, sleep hygiene, nutrition, psychological skills, social support, and regular health screening rather than focusing solely on reducing gaming time. Future research should prioritize longitudinal and intervention-based designs, objective measurements, and distinctions between professional, amateur, and recreational esports athletes.

Keywords: Esports, physical health, mental health, health behaviors, preventive health