Tarafları Bağlayıcı Arabuluculuk Anlaşmalarının Hukuki Niteliği ve Dava Açma Yasağı Etkisi Üzerine Düşünceler


Creative Commons License

KIYAK E.

Diğer, ss.1-20, 2019

  • Basım Tarihi: 2019
  • Sayfa Sayıları: ss.1-20

Özet

7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 24 üncü maddesiyle 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18 inci maddesine eklenen “Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde, üzerinde anlaşılan hususlar hakkında taraflarca dava açılamaz” şeklindeki beşinci fıkra, arabuluculuk faaliyeti sonunda ulaşılan anlaşma belgesinin taraflar için bağlayıcı olmasının yanı sıra üzerine anlaşılan hususların sonradan dava konusu yapılması noktasında bir dava açma yasağı teşkil etmektedir. Konu ile ilgili tartışmaları daha ileri boyuta taşımayı amaçlayan bu çalışma, sadece getirilen bu değişikliğin etkilerini ele almakta olup öğretide sıklıkla inceleme konusu yapılan arabuluculuk anlaşma belgesine mahkeme tarafından icra edilebilirlik şerhi verilmesi konusu üzerine yapılan bir incelemeyi ihtiva etmemektedir. Bu sınırlandırma doğrultusunda, anılan düzenlemenin etkileri, arabuluculuk anlaşmalarının hukuki niteliği ile dava açma yasağının kapsamı çerçevesinde inceleme konusu yapılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde, arabuluculuk anlaşmalarının hukuki niteliğini, yenileme sözleşmeleri ve sulh sözleşmeleri ile ilgili hükümlerden yararlanılarak ortaya koymaya çalışan bir yaklaşım benimsenip bu yaklaşım doğrultusunda tarafları hukuki anlamda bağlayıcı arabuluculuk anlaşmaları çeşitli açılardan ele alınmış ve son olarak tarafların uyuşmazlık konuları üzerinde anlaşmaya vardığını belirtmekle yetindiği son tutanağın, ayrıca anlaşma belgesi düzenlemesi ihtimalinden farklı noktalarına işaret edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, tarafları hukuken bağlayıcı arabuluculuk anlaşmalarının dava açma yasağı teşkil etmesi, bu yasağın hukuki niteliği ve kapsamı çerçevesinde ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise, çalışma boyunca öne çıkan tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir.

Fifth paragraph of the article 18 of Law on Mediation in Civil Disputes No. 6325 in the way that “Both of the parties can not file a case about matters agreed if they reached an agreement during the mediation” which has been added by Act of Labour Courts No. 7036, state that the settlement reached at the end of mediation process is legally binding fort the parties, as well as, constituting a prohibition of litigation regarding the resolved disputes once agreed upon. This study, which aims further the discussions on the subject, limited to the effects of this amendment and it does not involve an examination on the matter of bringing forth enforceability annotation to mediation settlement document by the court, which is frequently analysed in the doctrine. Within the frame of this limitation, the effects of the said regulation are analysed under the legal nature of the mediation settlements and the scope of the prohibition to file lawsuits in this regard. In the first part of the study, legal nature of mediation settlements is put forward drawing upon the provisions related to novation contracts and compromise contracts, in accordance with this approach, legally binding mediation settlements has been handled from various aspects, and finally the pointed out the different points of the final minute, in which the parties merely state that they have reached an agreement, from the possibility of preparing a separate settlement document. In the second part, the legally binding mediation settlements' constituting a litigation prohibition is discussed within the framework of the legal nature and scope of this prohibition. In the conclusion part, the findings and evaluations that has come to the fore throughout the study are addressed.