I. ULUSLARARASI KARADENİZ EĞİTİM BİLİMLERİ KONGRESİ, Trabzon, Türkiye, 2 - 04 Mayıs 2025, ss.243-244, (Özet Bildiri)
Kültürel mirasının korunması ve yaşatılması, tarihsel kimliğin gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşımaktadır. Modernleşme, hızlı kentleşme ve çeşitli çevresel faktörler, somut kültürel mirasın korunmasını güçleştiren başlıca dinamikler arasında yer almaktadır. Bu süreçler, kültürel miras öğelerinin fiziksel bütünlüğünü tehdit etmekte ve bazı değerlerin kalıcı olarak kaybolmasına yol açmaktadır. Kültürel mirasın sürdürülebilirliği, bireylerde kültürel farkındalık ve aidiyet duygusu geliştiren eğitim yaklaşımlarıyla desteklenmelidir. Özellikle yerel tarih ve kültürel miras odaklı eğitim programları, öğrencilerin kültürel değerlere yönelik bilinçli ve sorumlu tutumlar geliştirmesinisağlamaktadır. Bu doğrultuda, kültürel farkındalık ve sorumluluk bilinci kazandırmayı amaçlayan eğitim programlarına yapay zekâ teknolojilerinin entegre edilmesi, öğrenme sürecinin hem niteliğini artırmakta hem de öğrencilerin kültürel mirasa yönelik ilgisini güçlendirmektedir. Yapay zekâ teknolojileri, öğrencilerin somut kültürel mirasa ilişkin bilgiye daha hızlı ve etkileşimli biçimde ulaşmasını sağlayarak öğrenme süreçlerini zenginleştirmektedir. Ayrıca, yapay zekâ destekli sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklik uygulamaları, tarihi mekânların ve eserlerin dijital olarak keşfedilmesine olanak tanıyarak kültürel miras eğitimini daha erişilebilir ve ilgi çekici hâle getirmektedir. Yapay zekâ tabanlı teknolojiler, şehirlerin kültürel mirasının dijital ortamda korunmasını ve daha geniş kitlelere etkili biçimde aktarılmasını sağlamaktadır. Eğitim süreçlerine entegre edilen sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamaları, öğrencilerin tarihî mekânları etkileşimli bir şekilde keşfetmelerini sağlayarak derinlemesine bir öğrenme deneyimisunmaktadır. Bu sayede, öğrencilerin kültürel farkındalıkları artırılmakta ve şehirlerin tarihî kimliğinin sürdürülebilirliğine önemli katkılar sağlanmaktadır. Ayrıca, yapay zekâ destekli yenilikçi uygulamalar, öğrencilerin öğrenme motivasyonunu artırarak kültürel mirasla etkileşimlerini daha anlamlı ve sürdürülebilir hâle getirmektedir. Bu araştırmanın amacı, kültürel miras eğitiminde yapay zekâ teknolojilerinin kullanımını literatür temelli bir yaklaşımla incelemek ve bu bağlamda söz konusu teknolojilerin eğitsel süreçlere entegrasyonuna yönelik uygulamaya dönük öneriler sunmaktır.
The protection and preservation of cultural heritage is of great importance for the transmission of historical identity to future generations. Modernization, rapid urbanization and various environmental factors are among the most important dynamics that complicate the protection of tangible cultural heritage. These processes threaten the physical integrity of elements of cultural heritage and lead to the permanent loss of some values. The sustainability of cultural heritage should be supported by educational approaches that develop cultural awareness and a sense of belonging in people. Educational programs that focus particularly on local history and cultural heritage enable students to develop a conscious and responsible attitude towards cultural values. In this direction, the integration of artificial intelligence technologies in educational programs aimed at instilling cultural awareness and a sense of responsibility increases both the quality of the learning process and students' interest in cultural heritage. Artificial intelligence technologies enrich learning processes by providing students with faster and more interactive access to information about tangible cultural heritage. In addition, applications based on artificial intelligence, such as virtual reality and augmented reality, make the teaching of cultural heritage more accessible and engaging as historical sites and artifacts can be discovered digitally. Artificial intelligence-based technologies ensure that the cultural heritage of cities is preserved in a digital environment and effectively communicated to a wider audience. Virtual and augmented reality applications integrated into educational processes provide a profound learning experience by allowing students to interactively explore historical sites. In this way, the cultural awareness of students is strengthened and an important contribution is made to the sustainability of the historical identity of cities. In addition, innovative applications supported by artificial intelligence increase students' motivation to learn and make their interaction with cultural heritage more meaningful and sustainable. The aim of this study is to investigate the use of artificial intelligence technologies in cultural heritage education using a literature-based approach and, in this context, to make practical suggestions for the integration of these technologies into educational processes.
Keywords: Cultural Heritage Education, Historical Buildings, Artificial Intelligence, Educational Technologies