6 Şubat 2023 Depremlerinin Kent İçi Nüfus Hareketliliğine Etkisi: Adana Örneği

Creative Commons License

Altundal Öncü M., Güney İ., Dağlı D., Ateş E.

Afet ve Risk Dergisi, sa.23, ss.1-19, 2026 (Scopus, TRDizin)

Özet

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler, Türkiye’nin güney ve güneydoğu bölgelerinde geniş çaplı yıkıma neden olmuş, sosyal, ekonomik ve mekânsal dengeleri derinden etkilemiştir. Bu çalışma, depremlerden doğrudan etkilenen Adana kentinde yaşanan dönüşümleri inceleyerek, afet sonrası dönemde gayrimenkul piyasasında ve insan hareketliliğinde ortaya çıkan değişimleri mekânsal açıdan analiz etmeyi amaçlamaktadır. Özellikle konut talebindeki ani artış, gayrimenkul fiyatlarında gözlenen dalgalanmalar ve kent içindeki nüfusun yeniden dağılımı araştırmanın temel inceleme alanlarını oluşturmaktadır. Mahalle ölçeğindeki nüfus verileri ve emlak endeksi göstergeleri istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bu kapsamda Getis-Ord Gi sıcak nokta analizi, Pearson korelasyon analizi, Temel Bileşenler Analizi (PCA) ve K-Means kümeleme yöntemleri kullanılarak mahallelerin demografik ve ekonomik farklılaşmaları ortaya konmuştur. Bulgular, Adana’da kentsel büyümenin özellikle batı ve kuzeydoğu akslarında yoğunlaştığını ve bu eğilimin deprem sonrasında belirgin biçimde hızlandığını göstermektedir. Ayrıca bulgular, nüfus büyüklüğü ile emlak endeksi arasında güçlü bir doğrusal ilişki bulunmadığını; konut fiyatlarının daha çok mekânsal konum, yatırım beklentileri ve piyasa dinamikleri tarafından şekillendiğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla afet sonrası dönemde gözlemlenen mekânsal hareketliliklerin kısa vadeli bir tepkinin ötesine geçerek kalıcı yapısal dönüşümlere zemin hazırladığı söylenebilir. Bu kapsamda, yerel yönetimlerin afet sonrası demografik değişimleri dikkate alarak altyapı, konut ve sosyal hizmet politikalarını yeniden şekillendirmesi kritik bir gereklilik haline gelmiştir.