Endodontik Giriş Kavitesi Değerlendirmesinde Gözlemsel ve Sistematik Yaklaşımların Karşılaştırılması


Elüstü H.

Türk Diş Hekimleri Birliği 28.Uluslararası Diş Hekimliği Kongresi , Diyarbakır, Türkiye, 18 - 21 Eylül 2025, ss.353-354, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Diyarbakır
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.353-354
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Amaç: Bu çalışma, diş hekimliği öğrencilerinin hazırladığı giriş kavitelerinde eğiticinin ilk gözleme dayalı değerlendirme puanı (D) ile dokuz maddelik kontrol listesi tamamlandıktan sonra hesaplanan ayrıntılı puan (E) arasındaki tutarlılığı incelemeyi; ayrıca olguların diş tiplerine göre dağılımını tanımlamayı amaçladı. Böylece kliniğe geçiş sürecindeki öğrenciler için hangi değerlendirme yaklaşımının öğrenme çıktılarıyla daha uyumlu olduğu belirlenecektir. Yöntem: Tek merkezli, kesitsel ve gözlemsel bu araştırmada preklinik endodonti eğitiminde kullanılan 951 maksiller ve mandibular anterior dişler ardışık olarak incelendi. Eğitici, her kaviteyi ilk gözleme dayanarak D puanını verdi; ardından “kavitenin şekli, boyutu, konumu, diverjansı, lingual singulumun kaldırılması, perforasyon varlığı, kavite taban düzlüğü, duvar pürüzsüzlüğü ve marjinal bütünlük” maddelerini içeren dokuz maddelik kontrol listesiyle ayrıntılı değerlendirme yaparak E puanını hesapladı. D-E arasındaki ilişki Spearman sıra korelasyonu ile analiz edildi; diştipi alt gruplarında Holm–Bonferroni düzeltmesi uygulandı (α = 0,05). Bulgular: Olguların dağılımı üst santral %34,6 (n = 329), alt santral %22,0 (n = 209), üst lateral %16,2 (n = 154), alt kanin %11,6 (n = 110), alt lateral %10,6 (n = 101) ve üst kanin %5,0 (n = 48) olarak belirlendi. Toplam örneklemde D ve E puanları arasında istatistiksel olarak anlamsız zayıf bir ilişki saptandı (ρ = –0,02; p > 0,05). Alt gruplarda korelasyon katsayıları –0,12 ile +0,09 arasında değişti; Holm–Bonferroni düzeltmesi sonrasında hiçbir diş tipinde anlamlı ilişki bulunmadı. Ortalama D puanı 19,7 ± 3,5 iken ortalama E puanı 18,9 ± 4,1’di ve eşleştirilmiş test, ayrıntılı değerlendirme notlarının anlamlı biçimde daha düşük olduğunu gösterdi (p < 0,01). Sonuç: Eğiticinin kontrol listesi olmaksızın yaptığı ilk gözlem dayalı değerlendirme, ayrıntılı ve madde temelli skorlama sonuçlarını güvenilir biçimde yansıtmamaktadır. Dolayısıyla klinik eğitimde yalnızca ilk izlenime dayanan puanlama yanılgıya neden olabilir. Yapılandırılmış kontrol listeleri ile desteklenen ayrıntılı değerlendirme süreçleri, öğrencilerin kavite hazırlama becerilerini objektif şekilde izlemenin ve hedefe yönelik geribildirim sağlamanın en etkili yolunu sunar. Anahtar Kelimeler: Endodonti, Diş hekimliği eğitimi, Giriş kavitesi, Değerlendirme, Preklinik eğitim

Purpose: This study explored the concordance between an instructor’s initial observation-based score (D) and the detailed score (E) calculated after completion of a nine-item checklist for endodontic access cavities prepared by dental students.It also profiled the distribution of tooth types, seeking to identify which assessment strategy is more closely aligned with learning outcomes during the transition from pre-clinical to clinical training. Method: In this single-centre, cross-sectional observational study, 951 maxillary and mandibular anterior teeth used in pre-clinical endodontic instruction were analysed consecutively. For each access cavity, the instructor first assigned a D score based solely on the initial visual appraisal.The same cavity was then reassessed with a nine-item checklist—cavity shape, size, location, divergence, removal of the lingual cingulum, presence of perforation, floor flatness, wall smoothness and marginal integrity—to yield the E score.The D–E relationship was evaluated with Spearman’s rank correlation; Holm–Bonferroni correction was applied to tooth-type subgroups (α = 0.05). Findings: Tooth-type distribution was: maxillary central incisors 34.6 % (n = 329), mandibular central incisors 22.0 % (n = 209), maxillary lateral incisors 16.2 % (n = 154), mandibular canines 11.6 % (n = 110), mandibular lateral incisors 10.6 % (n = 101) and maxillary canines 5.0 % (n = 48). In the overall sample, agreement between D and E was weak and non-significant (ρ= – 0.02;p>0.05).Subgroup ρ values ranged from –0.12 to +0.09, none remaining significant after Holm– Bonferroni adjustment.The mean D score was 19.7±3.5, whereas the mean E score was 18.9 ± 4.1; paired analysis showed that detailed checklist scores were significantly lower(p<0.01). Conclusion: The instructor’s observation-based evaluation does not reliably mirror the outcome of a structured,itemised assessment.Reliance on first impressions alone may yield misleading feedback in clinical education.Integrating structured checklists into assessment protocols offers a more objective appraisal of students’ access-cavity performance and provides targeted guidance to enhance operative skills. Keywords: Endodontics, Dental education, Access cavity, Evaluation, Preclinical training