Teknoloji Entegrasyonu Çalışmaları İçin Kuramsal Bir Analiz Çerçevesi: Didactic Focus Classification


Reisoğlu İ.

V. INTERNATIONAL MARMARA SCIENTIFIC STUDIES CONGRESS , İstanbul, Türkiye, 22 - 24 Mayıs 2026, (Özet Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Özet Bildiri
  • Basıldığı Şehir: İstanbul
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, teknoloji entegrasyonu odaklı eğitim araştırmalarının yalnızca kullanılan dijital araçlar, öğrenme çıktıları, akademik başarı ya da öğretmen ve öğrenci görüşleri üzerinden değerlendirilmesinin yeterli olmadığını; bu araştırmaların öğretim sürecini oluşturan temel didaktik bileşenler ve bu bileşenler arasındaki ilişkiler bağlamında da incelenmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmanın temel amacı, Didactic Focus Classification (DFC) teorisinin teknoloji entegrasyonu odaklı farklı disiplinlerde yürütülen çalışmalar ve lisansüstü tezler için kullanılabilecek bütüncül, sistematik ve kuramsal bir analiz çerçevesi olduğunu ortaya koymaktır. DFC, kökenini didaktik üçgen yaklaşımından almakta ve öğretim sürecini öğrenci, öğretmen ve hedefler/içerik temelinde açıklamaktadır. Bu sınıflama sekiz temel kategoriye dayanmaktadır: hedefler ve içerikler, öğrenciler, öğretmenler, öğrenci-öğretmen ilişkisi, öğrenci-hedef/içerik ilişkisi, öğretmen-hedef/içerik ilişkisi, öğretmenlerin didaktik eylemleri ve öğrencilerin öğretmenlerin didaktik eylemlerine yönelik algıları. Ayrıca DFC, bazı kategorileri alt boyutlarla daha ayrıntılı biçimde ele almaktadır. Örneğin öğrenci-hedef/içerik ilişkisi; öğrencilerin içeriği anlama düzeyleri ve tutumları, hedeflere ulaşmak için gerçekleştirdikleri öğrenme eylemleri ve bu eylemlerin sonuçları açısından incelenmektedir. Öğretmenlerin didaktik eylemleri ise öğretmenlerin öğrencilerin anlayışlarına ilişkin görüşleri, öğrencilerin öğrenme eylemlerine yönelik değerlendirmeleri, öğretim uygulamaları ve kendi didaktik eylemlerine ilişkin yansımaları kapsamında sınıflandırılmaktadır. Teknoloji entegrasyonu bağlamında DFC, teknolojinin öğretim sürecinde hangi bileşenlerle ilişkilendirildiğini, hangi etkileşimleri güçlendirdiğini ve hangi didaktik boyutların ihmal edildiğini görünür kılar. Bu yönüyle DFC, teknoloji odaklı çalışmaların daha kuramsal, karşılaştırılabilir ve bütüncül biçimde analiz edilmesine katkı sunabilecek güçlü bir çerçeve olarak değerlendirilmektedir.