Akademik Veri Yönetim Sistemi
8. Uluslararası Sağlıklı Yaşam Kongresi , 18 - 19 Kasım 2023, ss.231-232, (Özet Bildiri)
Giriş ve amaç: Postpartum kontrasepsiyon, anne ve bebek sağlığını korumak amacıyla
doğum sonrası erken dönemde aile planlaması hizmetlerinin başlatılmasıdır. Bu
araştırmanın amacı Rize merkezdeki kamu sağlık kurumlarına başvuran 1-12 aylık bebeği
olan kadınlarda kontraseptif kullanımını ve ilişkili faktörleri saptamaktır. Yöntem:
Araştırma kesitsel tiptedir. Rize Merkez’de kamu sağlık kurumlarına başvuran, 1-12 aylık
bebeği olan 350 kadına, 2023 Mayıs-Temmuz aylarında yüz yüze anket uygulanarak
kontraseptif yöntem kullanımı ve doğurganlık özellikleri sorgulanmıştır. Veriler SPSS
programında, ki-kare testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma için, İl Sağlık
Müdürlüğü’nden resmi izin, Tıp Fakültesinden etik onay alınmıştır. Bulgular:
Katılımcıların ortalama yaşı 30.7±0.3 yıl, yaşayan çocuk sayısı 1.9±0.1 saptandı.
Kadınların %65.1’i başka çocuk istemiyordu, %2.0’ı postpartum dönemde tekrar gebe
kalmıştı. Kadınların %49.1’i modern, %14.6’sı geleneksel olmak üzere %63.7’si
kontraseptif yöntem kullanıyordu. Çoğunluğu postpartum 43.gün-6.ay arasında yöntem
kullanmaya başlamıştı (%68.2). Kullanılan modern yöntemler; %28.6 kondom, %8.9 tüp
ligasyonu, %7.1 RİA, %3.4 hap, %1.2 iğne olarak saptandı. Kullanılan geleneksel
yöntemler; geri çekme %12.0, laktasyonel amenore %1.4, takvim yöntemi %1.1
şeklindeydi. Yöntem kullanımı ile ilişkili faktörler; yaşayan çocuk sayısının üç ve daha
fazla olması (%80.9), yaşayan iki veya daha fazla kız çocuğu sahibi olma (%78.0),
12 ayda arasında olma (%72.0), doğum öncesi dönemde yöntemler
hakkında bilgilendirilmiş olma (%71.6) ve ücretsiz hizmet sunulduğunu bilme (%69.0)
olarak saptandı (p<0.05). Kadınların %72.8’i aile planlaması hizmetini birinci
basamaktan almıyordu. Karşılanmamış aile planlaması ihtiyacı doğumların arasını açmak
için %6.2, doğumlara son vermek için %14.0 olmak üzere toplam %20.2 saptandı.
Sonuç:
Rize’de postpartum yöntem kullanım düzeyinin düşük, karşılanmamış aile planlaması
ihtiyacının yüksek olduğu gözlendi. Birinci basamağın eğitim ve hizmet sunumu açısından etkili kullanılması önerildi.
Bu çalışma Recep Tayyip Erdog an U niversitesi, girişimsel olmayan klinik araştırmalar etik kurulu
tarafından 17.01.2023 tarih ve sayı:602 bilgileri ile etik kurul onayı almıştır. ORCID NO: 0000-0001-7046-
2161.