TİYATRO OYUNLARINDA DİYALOGLARLA AHLAKİ EROZYONA TEPKİNİN DİN SOSYOLOJİSİ VE ELEŞTİREL PERSPEKTİFTEN DEĞERLENDİRİLMESİ
HATUUSAŞ 4. ULUSLARARASI UYGULAMALI BİLİMLER KONGRESİ, Çorum, Türkiye, 1 - 02 Ağustos 2026, ss.395-401, (Tam Metin Bildiri)
- Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
- Basıldığı Şehir: Çorum
- Basıldığı Ülke: Türkiye
- Sayfa Sayıları: ss.395-401
- Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu araştırma, tiyatro metinleri özelinde ortaya çıkan diyaloglar yoluyla ifade edilen ahlaki yozlaşmanın din sosyolojisi ve eleştirel perspektiften değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Çalışma, tiyatro sanatında kullanılan diyalog kavramının mezkûr sanat üzerindeki önemine eğilerek karakterlerin inanç ve değer dünyalarını, normlarla olan ilişkilerini nasıl ortaya çıkardıklarını göstermiştir. Çalışmanın kuramsal boyutunda Fransız sosyolog Emile Durkheim’in “ortak bilinç ve anomi” kavramlarıyla birlikte Avusturyalı sosyolog Peter L. Berger’in “modernite ve sekülerleşme” kavramlarına yer verilerek dinin toplumsal hayattaki önemine ve bu nedenle tiyatro karakterlerinin dilinden dökülen diyaloglarda hissedilen normlardaki değişimlere odaklanılmıştır. Araştırmada çeşitli yazarların tiyatro eserlerine atıfta bulunularak toplumsal hafızada sapma kabul edilen zina, bağımlılıklar ve kuşak çatışmaları gibi ahlaki erozyon örnekleri gösterilmiştir. Değerlendirmeye tabi tutulan bu örnek eserler yardımıyla tiyatro diyaloglarının sadece olay örgüsünü geliştiren ve yansıtan bir unsur olmadığını bilakis değerleri şekillendiren değiştiren ve dönüştüren yönüyle okuyucu ve seyirciyi etkileyen bir anlatım aracı olarak değerlendirildiği vurgulanmıştır.
This study aims to evaluate the moral erosion expressed through dialogues in theatre texts from the perspectives of the sociology of religion and critical theory. By focusing on the importance of the concept of dialogue used in theatre, the study demonstrates how characters reveal their worlds of belief and values and their relationships with social norms through their dialogues. In the theoretical framework of the study, the concepts of “collective consciousness” and “anomie” developed by the French sociologist Émile Durkheim, as well as “modernity” and “secularization” discussed by the Austrian sociologist Peter L. Berger, are examined. In this context, particular attention is given to the importance of religion in social life and to the changes in social norms reflected in the dialogues expressed by theatre characters.
The study also presents examples of moral erosion, such as adultery, addictions, and generational conflicts, which are regarded as forms of deviation in collective social memory, by referring to theatre works by various authors. Through these examples, the study emphasizes that theatre dialogues are not merely elements that develop and reflect the plot. Rather, they are considered narrative tools that influence readers and audiences by shaping, changing, and transforming social values.