Yabancılara Türkçe Öğretiminde Eşadlı Sözcüklerin Doğru Sesletiminde Parçalarüstü Birimlerin Görünür Hale Getirilmesi


Creative Commons License

ÇELEBİ S. , KİBAR FURTUN M. H.

Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, vol.9, no.9, pp.367-380, 2014 (Refereed Journals of Other Institutions)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 9 Issue: 9
  • Publication Date: 2014
  • Title of Journal : Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic
  • Page Numbers: pp.367-380

Abstract

Homonymic words in Turkish, most of the time cannot be perceived and pronounced correctly by foreign students. In order for Turkish-learning foreigners to recognise the meaning-diacritic features of supra-segmental units such as accent, intonation, tune, duration, and caesura, the differences that occur during the pronunciation of words need to be made visible.
The aim of this work is to identify the differences of some homonymic words in Turkish in terms of supra-segmental units; and in line with these differences, to emphasise the significance of making supra-segmental units visible in achieving correct pronunciation. Making supra-segmental units visible in silico in teaching Turkish to foreigners will contribute to the skills of speaking correctly and eloquently as well as oral reading of students.
This work was conducted by the depictive method, which examines incidents and phenomena in their natural conditions. The data was acquired from some homonymic words in TDK Audio Turkish Dictionary as well as oral reading of some homonymic words within sentences by 5 experts in Turkish teaching and recording of the reading by a recorder. The data recorded by the recorder was analysed with Praat 5.3.56 programme. The statistical method was used in the evaluation of the results of the analysis.
As a result, it became clear that accents of homonymic words in Turkish are different from each other; it is possible to observe accent differences of homonymic words within a context, which do not have any accent differences in terms of lexeme; it is necessary and has a great significance to have foreigners make accent practices by making supra-segmental units such as accent, intonation, tune, duration, limit and caesura visible in silico, in achieving the correct pronunciation of homonymic words in oral reading and speaking skills.

Türkçede yer alan eşadlı sözcükler, sesletim sırasında çoğu zaman yabancı bir öğrenci tarafından doğru algılanamamaktadır. Türkçe öğrenen yabancıların eşadlı kelimelerdeki anlam ayırıcı özelliklerin yani vurgu, ton, ezgi, süre, durak gibi parçalarüstü birimlerin farkına varabilmeleri için söz konusu kelimelerin sesletiminde meydana gelen farklılıkların görünür hâle getirilmesi gerekmektedir.
Bu çalışmanın amacı, Türkçede bulunan bazı eşadlı sözcüklerin parçalarüstü birimler açısından farklılıklarını tespit etmek ve bu farklılıklar doğrultusunda doğru sesletimlerinin sağlanmasında parçalarüstü birimlerin görünür hâle getirilmesinin önemini vurgulamaktır. Yabancılara Türkçe öğretiminde parçalarüstü birimlerin bilgisayar ortamında görünür hâle getirilmesi, öğrencilerin doğru, etkili konuşma ve sesli okuma becerisi kazanmalarına büyük katkı sağlayacaktır.
Çalışmada olayları ve olguları doğal koşulları içerisinde incelemeyi hedefleyen betimsel yöntem kullanılmıştır. Veriler, TDK Sesli Türkçe Sözlük’te yer alan bazı eşadlı sözcüklerden ve çekime uğramış bazı eşadlı sözcüklerin de cümle içerisinde Türkçe öğretimi alanında uzman 5 kişiye sesli okutulması ve ses kayıt cihazıyla kaydedilmesiyle elde edilmiştir. Ses kayıt cihazıyla kaydedilen veriler, Praat 5.3.56 programıyla analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarının değerlendirilmesinde istatistiksel yöntem kullanılmıştır.
Sonuç olarak Türkiye Türkçesinde eşadlı sözcüklerin vurgularının birbirinden farklı olduğu; sözlük birim bakımından vurgu farkı olmayan eşadlı sözcüklerin ise bir bağlam içerisinde vurgusal farklılıklarının tespit edilebildiği; sesli okuma veya konuşma becerisinde eşadlı kelimelerin doğru sesletimlerinin sağlanmasında vurgu, ton, ezgi, süre, sınır, durak gibi parçalarüstü birimlerin bilgisayar ortamında görünür hale getirilerek yabancılara vurgu çalışmaları yaptırılması gerekliliğinin büyük öneme sahip olduğu ortaya çıkmıştır.