Çocuğu Geçmişle Buluşturmak: Yüzbaşı Cemil Çizgi Roman Serisinde Millî Mücadele ve Değer Aktarımı

Yağcı S. N.

13. Uluslarası Gençlik ve Çocuk Edebiyatı Sempozyumu, Kars, Türkiye, 23 - 24 Ekim 2026, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Kars
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

ÇOCUĞU GEÇMİŞLE BULUŞTURMAK: YÜZBAŞI CEMİL ÇİZGİ ROMAN SERİSİNDE MİLLÎ MÜCADELE VE DEĞER AKTARIMI

Çizgi roman, metin ile görseli bir araya getiren yapısıyla tarihî olayların ve kahramanların çocuklara aktarılmasında önemli imkânlar sunmaktadır. Millî Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan tarihî çizgi romanlarda da çocukların Türk tarihinin önemli dönemlerini ve şahsiyetlerini tanımaları, millî tarih bilinci kazanmaları ve millî değerlerle buluşmaları amaçlanmıştır. 90'lı yıllarda Orhan ve Erhan Dündar’ın çizimleriyle çocuk okurun karşısına çıkan Yüzbaşı Cemil serisi de Millî Mücadele yıllarını konu edinmektedir. Altı kitaptan oluşan seride işgal yılları, Millî Mücadele’nin güç şartları ve vatanın bağımsızlığı uğruna verilen mücadele, Yüzbaşı Cemil ve çevresindeki kahramanların yaşadıkları üzerinden anlatılmaktadır.

Bu bildiride Yüzbaşı Cemil serisinin Millî Mücadele’yi çocuk okura aktarma biçimi ve eserlerde millî değerlerin nasıl işlendiği doküman analizi yöntemiyle incelenecektir. Vatan sevgisi, bağımsızlık, cesaret, fedakârlık, sorumluluk, birlik ve dayanışma gibi değerlerin olay örgüsüne ve kahramanların davranışlarına nasıl yansıtıldığı üzerinde durulacak; Yüzbaşı Cemil ve diğer kahramanlar üzerinden çocuk okura sunulan kahramanlık anlayışı değerlendirilecektir. Metin ile çizginin birbirini tamamlayan yapısından hareketle tarihî olayların görselleştirilmesi ve millî hafızanın çocuk dünyasında somutlaştırılmasında çizgi romanın işlevi de ele alınacaktır.

Çalışmada ayrıca eserlerin konu, kahraman, dil, anlatım ve görsel unsurlar bakımından çocuğa görelik özellikleri değerlendirilecektir. Yüzbaşı Cemil serisinden hareketle tarihî ve millî içerikli çizgi romanların günümüz çocuk yayıncılığındaki durumu üzerinde durulacak ve bu tür eserlerin çocukların geçmişle bağ kurmaları, Millî Mücadele’yi tanımaları ve millî değerleri benimsemeleri bakımından taşıdığı imkânlar tartışılacaktır. Böylece serinin millî hafıza ve değer aktarımındaki yerinin ortaya konulması ve tarihî çizgi romanların çocuk edebiyatındaki işlevinin günümüz açısından yeniden değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Çocuk Edebiyatı, Çizgi Roman, Yüzbaşı Cemil, Millî Mücadele, Millî Değerler.