DİNDARLIK, MANEVİYAT VE 12 ADIM PROGRAMLARI TEMALI YAYINLARIN SİSTEMATİK LİTERATÜR ANALİZİ: JSAT ÖRNEĞİ (1984–2024)
EKEV AKADEMİ DERGİSİ, sa.107, ss.277-301, 2026 (TRDizin)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2026
- Doi Numarası: 10.17753/sosekev.1790565
- Dergi Adı: EKEV AKADEMİ DERGİSİ
- Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
- Sayfa Sayıları: ss.277-301
- Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Bu çalışma, 1984-2024 yılları arasında Journal of Substance Use and Addiction Treatment (JSAT) dergisinde yayımlanan dindarlık, maneviyat ve 12 adım programları temalı 62 araştırma makalesini sistematik literatür analizi yöntemiyle incelemektedir. ScienceDirect veri tabanında, belirlenen dâhil etme ve hariç tutma kriterleri doğrultusunda ulaşılan 62 araştırma makalesi, PRISMA 2020 kılavuzu esas alınarak tematik yoğunluklar, yöntemsel yönelimler, yazar katkı desenleri, atıf verileri, alt tema örüntüleri ve araştırma sonuçlarının içeriksel dağılımı açısından sistematik biçimde analiz edilmiştir. Bulgular, dindarlık ve maneviyat temalarının JSAT literatüründe sınırlı sayıda ve dağınık biçimde yer aldığını; bu çalışmaların çoğunda beklenenin aksine nitel derinliğin eksik olduğunu ve ilgili temaların daha çok sosyal destek, aidiyet ve iyileşme süreçleriyle ilişkili olarak değerlendirildiğini ortaya koymaktadır. En yoğun tematik odaklar tedavi çıktıları, katılım dinamikleri ve danışman yaklaşımları olurken; kavramsal tartışmalar, kültürel bağlam ve manevi dönüşüm alanlarının görece ihmal edildiği belirlenmiştir. Çalışma, bağımlılık literatüründe sosyal destek mekanizmaları ile inanç sistemlerinin merkezi rolünü vurgulamakta; dindarlık ve maneviyatın çok katmanlı yapısıyla bağımsız araştırma temaları olarak ele alınması gerektiğine dikkat çekmektedir.