Sistemik izotretinoinin gözyaşı fonksiyonları ve kornea endoteli üzerine olan kısa dönem etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAMİLE ÖTER
Danışman: Feyzahan Uzun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Gereç ve Yöntem: Çalışma Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı'nda yapıldı. Akne vulgaris tanısı ile sistemik izotretinoin (0.5-1.0 mg/kg/gün) başlanan 38 hastanın (23 kadın, 15 erkek) 38 gözü çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalara tedavi öncesinde ve tedavinin 1. ve 3. ayında detaylı oftalmolojik muayene yapıldı. Hastaların subjektif yakınmaları oküler yüzey hastalık indeksi (OYHİ) ile sorgulandı. Non-invaziv gözyaşı kırılma zamanı (NIGKZ), Schirmer I testi ve meibografi ölçümleri ile gözyaşı fonksiyonları; temassız speküler mikroskopi ölçümü ile de kornea endoteli değerlendirildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 19.29±2.83 yıldı. Hastaların OYHİ skorları tedavi öncesi 12.18±12.75, tedavinin 1. ayında 13.66±12.40, 3. ayında 26.98±22.09 olarak tespit edildi ve tedavi öncesi ile karşılaştırıldığında 3. ay ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı artış görüldü (p<0.001). NIGKZ, tedavi öncesi 13.03±5.29 sn iken, tedavinin 1.ayında 9.60±6.18 sn, 3. ayında 10.95±5.20 sn olarak saptandı. Tedavinin 1. ayında NIGKZ'de görülen azalma istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Meibomian kayıp yüzdesi tedavi öncesi 10.59±6.42, 1. ayda 12.71±7.67 ve 3. ayda 15.58±8.3 olarak tespit edildi. 3. ay değerlerinde 1. ay ve tedavi öncesine göre anlamlı artış mevcuttu (p<0.001). 1. ay sonuçları da tedavi öncesine göre anlamlı olarak artmıştı (p<0.05). Ortalama Schirmer testi değerleri sırasıyla 22.37±8.52 mm, 24.56±7.99 mm, 22.97±10.74 mm olarak ölçüldü. Değerler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmadı. Hastaların speküler mikroskopi ölçümleri ile kornea endotel tabakası ve santral kornea kalınlığı değerlendirildi. Santral kornea kalınlığı (SKK) tedavi öncesi, 1. ay ve 3. ay değerleri sırasıyla 536.53±38.38 μm, 531.73±33.63 μm, 532.77±37.14 μm olarak ölçüldü. Tedavi öncesi ve tedavi süresince ölçümler arasında anlamlı fark saptanmadı. Endotel hücre sayısı (CD) sırasıyla 2768.79±244.50 hücre/mm2, 2580.37±224.44 hücre/mm2, 2558.61±291.15 hücre/mm2 idi. Hücre alanının değişkenlik katsayısı (CV) sırasıyla 37.55±4.76, 43.29±6.96, 44.16±7.24 idi. Hekzagonal hücre oranı (6A) sırasıyla 47.81±8.18 (%), 40.65±9 (%), 39.89±9.63 (%) olarak ölçüldü. 3. ay ve 1. ay CD, CV, 6A ölçümlerinde tedavi öncesine göre anlamlı değişiklik izlendi (p<0.001). Ancak 3. ay ve 1. ay karşılaştırılmasında anlamlı fark bulunamadı. Ortalama hücre alanı (AVG) tedavi öncesinde 364.03±33.47 μm2 tedavinin 1. ayında 390.37±33.94 μm2, tedavinin 3. ayında 388.61±75.60 μm2 olarak ölçüldü. Tedavinin 1. ay ölçümlerinde tedavi öncesine göre anlamlı artış mevcuttu (p<0.001). Sonuç: Bu çalışmada; sistemik izotretinoinin gözyaşı stabilitesini bozduğu, meibomian bezinde atrofiye neden olduğu ve hastalarda semptomatik şikayetlere sebep olduğu belirlendi. Gözyaşı hacminde değişiklik gözlenmedi. Kornea speküler mikroskopi ile değerlendirildiğinde tedavinin 1. ayından itibaren endotel hücre sayısında azalma, hücre alanı değişkenlik katsayısında artma (polimegatizm), hekzagonal hücre sayısında azalmaya (polimorfizm) ve ortalama hücre alanında artma izlendi.