Sinop ili toprak örneklerinde ağır metal kirliliğinin belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Fizik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE GÖKBAYRAK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan Baltaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sinop ili merkez ve Ayancık, Boyabat, Dikmen, Durağan, Erfelek, Gerze, Saraydüzü ve Türkeli ilçelerinden 88 istasyondan toplanan toprak örneklerinde ağır metal kirliliğinin tespiti için Cr, Fe, Ni, Cu, Zn, As ve Pb konsantrasyon değerleri EDXRF spektrometresi (Epsilon5, PANalytical, Almelo, the Netherlands) ile ölçülmüştür. Cr için ortalama konsantrasyon değeri, en yüksek 358,258 µg g-1 ile Saraydüzü istasyonunda, en düşük ise 94,626 µg g-1 ile Dikmen istasyonunda bulunmuştur. Fe için, en yüksek 58492 µg g-1 ile Saraydüzü istasyonunda, en düşük 33935 µg g-1 Türkeli istasyonunda bulunmuştur. Ni için, 130,962 µg g-1 ile Saraydüzü istasyonunda en yüksek, 43,697 µg g-1 ile Dikmen istasyonunda en düşük olarak bulunmuştur. Cu için, en yüksek 62,904 µg g-1 ile Saraydüzü'nde, en düşük 34,823 µg g-1 ile Erfelek istasyonunda bulunmuştur. Zn için, en yüksek 74,683 µg g-1 ile Gerze istasyonunda, en düşük 58,081 µg g-1 ile Dikmen istasyonunda bulunmuştur. As için, en yüksek 7,975 µg g-1 olarak Dikmen istasyonunda gözlenirken, en düşük 3,727 µg g-1 olarak Türkeli'nde bulunmuştur. Pb için, en yüksek 24,037 µg g-1 ile Sinop merkez istasyonunda, en düşük konsantrasyon ise 13,861 µg g-1 ile Saraydüzü istasyonunda bulunmuştur. Elde edilen ağır metal konsantrasyonları sonuçlarından toprak örnekleri için kirlilik parametreleri hesaplanmıştır ve çalışma alanı için genel olarak kirliliğin insan kaynaklı olduğu gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, metallerin ortalama konsantrasyon değerleri Cr ve Ni hariç, Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) belirlemiş olduğu izin verilebilir limit değerlerin altında bulunmuştur.