Bir Tür Olarak Divan Şiirinde Meded-nâme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yunus Dolu

Danışman: Mehmet Sait Çalka

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsan, canlılar âleminin en şerefli mahlûkatı olarak bilinse de tabiatında var olan güçsüzlük nedeniyle her vakit yardıma muhtaç bir konumda yer alır. Bu zayıflığı giderebilmek için de kendisinden daha güçlü olduğuna inandığı herhangi bir muhataba yönelme konusunda da tereddüt etmez. Söz konusu bu muhataba sığınan insan, farklı yaklaşımları benimseyerek ona çeşitli konularda yardım isteklerini sunar. İşte tüm bu sebep-sonuç ilişkisinin icra edilebildiği yegâne yer, meded-nâme türü olmuştur. Bu çalışmanın giriş ve birinci bölümü, meded-nâme türüne adını veren meded kelimesine ayrılmıştır. Meded kelimesinin ihtiva ettiği ve kazandığı anlamlar ile kullanım şekilleri ve müteradifleri verilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise meded-nâme türünün; tarifi, kaynakları, tasnifi, tespiti, tarihsel seyri, şekil özellikleri, muhatapları ve yardım isteme yöntemleri üzerinde inceleme yapılmıştır. Son ve üçüncü bölümde ise tespit edilen 767 adet meded-nâme manzumesinin tamamına yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Edebî Tür, Meded Kelimesi, Meded-nâme, Yardım, Yardım İsteme