İlkokul ders kitaplarındaki zeka oyunlarının incelenmesi ve ilkokul öğrencilerinin zeka oyunları hakkındaki görüşleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA ASLIYÜKSEK

Danışman: Seher Yarar Kaptan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı 2022-2023 eğitim öğretim yılında kullanılan ilkokul ders kitaplarındaki zekâ oyunlarını ve ilkokul öğrencilerinin zekâ oyunları hakkındaki görüşlerini incelemektir. Araştırmada çoklu araştırma yaklaşımına dayanan nitel araştırma yöntemi esas alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından basılmış ve Talim Terbiye Kurulunca onaylanmış ilkokul ders kitapları ve 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ağrı'da öğrenim gören her sınıf düzeyinden 2 kız 2 erkek 4 öğrenci olmak üzere toplam 16 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu ve 2022-2023 eğitim öğretim yılında Ağrı ilinde kullanılan ders kitapları kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde nitel veri analiz yöntemlerinden olan içerik analizi ve doküman analizinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda ilkokul ders kitaplarında zekâ oyunu türlerinden kelime avı, yön bulma, anagram, bulmaca ve sudoku yer almakta olduğu, ilkokul ders kitaplarında toplam 65 zekâ oyununa yer verildiği ve en çok zekâ oyununa 3. sınıf düzeyinde yer verildiğine ulaşılmıştır. Araştırmada en çok zekâ oyununa ilkokul İngilizce ders kitaplarında yer verildiğine ulaşılmıştır. Çalışmada ilkokul öğrencileri zekâ oyunlarını zihni ve zekâyı geliştiren olarak tanımlamıştır. İlkokul öğrencilerinin en sevdiği ve en çok bildiği zekâ oyunun satranç olduğu, sınıflarında en çok mangala ve satranç zekâ oyunlarının bulunduğu, zekâ oyunları ile en çok derslerde, teneffüste ve okul çıkışında oynadıkları, zekâ oyunları ile en çok matematik ve beden eğitimi ve oyun dersinde oynadıkları bulgularına ulaşılmıştır. İlkokul öğrencilerinin en çok matematik dersinde zekâ oyunu oynamak istediği ve ilkokul öğrencilerinin zekâ oyunları dersinin olmasını istediği bulgularına da ulaşılmıştır. İlkokul öğrencileri en çok matematik ders kitabında zekâ oyunları bulunması gerektiğini ifade etmiştir. İlkokul öğrencilerinin zekâ oyunlarını faydalı bulduğu ve ilkokul öğrencilerinin zekâ oyunları hakkında görüşlerinin sınıf düzeyine göre değişiklik gösterdiği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda eğitim politikacılarına ders kitaplarında daha çok zekâ oyunlarına yer verilmesi gerektiği ve ilkokul seviyesinde de zekâ oyunlarına ait bir ders olması gerektiği önerilebilir.