Obstrüktif uyku apne sendromu ve ölümcül kardiyovasküler olay riski arasındaki ilişki
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELMA TÜRKER
Danışman: Cüneyt Ardıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, SCORE algoritması kullanılarak hesaplanan ölümcül kardiyovasküler olay riski ile STOP-BANG anketi kullanılarak gruplandırılan obstrüktif uyku apne sendromu riski arasındaki ilişkiyi incelemek amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu araştırma, Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine 40 ve 70 yaş arasındaki 262 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara poliklinik ziyareti esnasında STOP-BANG anketi uygulanmış ve SCORE algoritması kullanılarak kardiyovasküler hastalık riskine göre bireyler kategorize edilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda, katılımcıların SCORE puanı ile STOP-BANG skorları arasında pozitif yönde, orta kuvvette bir ilişki saptanmıştır (r=0,617 p<0,001). SCORE algoritması katılımcıların çeşitli sosyodemografik özellikleri (cinsiyet, medeni durum, yaşanılan yer, eğitim durumu, sigara, alkol kullanımı, yaş, çocuk sayısı, hipertansiyon), antropometrik ölçümleri(boy, kilo, vücut kitle indeksi, bel çevresi, boyun çevresi, sistolik ve diyastolik kan basıncı), laboratuvar değerleri (açlık kan şekeri, üre, kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı, ürik asit, total kolesterol, trigliserit, HDL-K, LDL-K, sodyum, CRP, demir, demir bağlama kapasitesi, ferritin, TSH, HbA1c, WBC, monosit, RBC, hemoglobin, hematokrit, platelet), laboratuvar parametre oranları (total kolesterol/HDL-K, trigliserit/HDL-K, LDL-K/HDL-K, monosit/HDL-K, nötrofil/HDL-K, platelet/lenfosit, lenfosit/monosit, CRP/albümin) ve çeşitli indekslerle (visseral adipozite indeksi, lipit birikim ürünü, indeksi) ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Oluşturulan lineer regresyon modelinde SCORE puanını tahmin etmede; yaş, cinsiyet, alkol kullanımı, üre, kreatinin, glomerüler filtrasyon hızı, demir değerleri, lenfosit/ monosit oranı ve platelet/ lenfosit oranı etkili bulunmuştur. Ayrıca yapılan ROC analizi sonucunda SCORE≥10 olma durumunu öngörmede; optimum Glomerüler filtrasyon eşik değeri 94,5 mL/dk/1,73 m2(duyarlılık %68,5/özgüllük %69,2), optimum açlık kan şekeri eşik değeri 97,5 (duyarlılık %72,3/özgüllük %76,9), optimum HbA1c eşik değeri 5,85 (duyarlılık %80,8/özgüllük %78,3) olarak bulunmuştur. Sonuç ve Öneriler: Sağlık sistemi ile ilk temas noktası olan aile hekimliği uzmanlarının, obstrüktif uyku apnesi sendromu açısından sorgulayıp riskli olduğunu saptadığı hastaları, kardiyovasküler hastalık risk faktörleri açısından da ele almaları gerekir. Kardiyovasküler hastalık açısından riskli bulunan hastalarda değiştirilebilir risk faktörleri tekrar değerlendirilmelidir. Primer koruma kapsamında tıbbi müdahalelerin uygulanmasıyla, kardiyovasküler hastalığa bağlı mortalitenin azaltılması yönünde önemli adımlar atılmış olur. Böylelikle aile hekimliği temel ilkelerinden olan kapsamlı bakım ilkesinin gerekleri yerine getirilir. Uygulanan bu tutum; hastanın bir bütün olarak ele alınıp, koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında da değerlendirilmesine olanak sağlar. Anahtar kelimeler: Obstrüktif uyku apne sendromu, kardiyovasküler hastalık risk faktörleri, SCORE, STOP-BANG anketi