COVID-19 GEÇİREN HASTALARDA METABOLİK SENDROMLA DEMANS ARASINDAKİ İLİŞKİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN BEKTAŞ
Danışman: Cüneyt Ardıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Covid 19 geçiren, metabolik sendromu olan ve metabolik sendromu olmayan katılımcıların mini mental durum testi puanları ile kognitif fonksiyonlarını ve demans risklerini değerlendirmek, demans açısından riskli saptanan bireylerde kılavuzlar eşliğinde yeterli ve etkin müdahalelerde bulunmak, metabolik sendromu olan ve metabolik sendrom riski altındaki bireylere kılavuzlar eşliğinde gerekli müdahaleleri yapmak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki bu araştırma, Rize Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Covid-19 Takip polikliniğine başvuran 18 yaş ve üzeri 375 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara poliklinik ziyareti sırasında mini mental durum testi uygulanmış, kan basıncı, antropometrik ölçümleri ve laboratuvar tetkikleri yapılarak kaydedilmiştir. Bulgular: Araştırmamızda Covid-19 takip polikliniğimize başvuran 18 yaş ve üzeri bireylerde yaş, eğitim düzeyi ve kadın cinsiyet ile demans sıklığı arasında istatistiksel olarak anlamlı derecede bir ilişki saptadık (%95 CI, sırasıyla OR:1,039; p=0,001, OR=2,937; p=0,004, OR=1,793; p=0,038). Metabolik sendromu olan bireylerde demans sıklığının, metabolik sendrom olmayanlara göre daha yüksek olduğunu bulduk fakat aradaki ilişki anlamlı değildi (OR=1,347; p=0,266). Sonuç ve Öneriler: Küresel düzeyde bir salgına dönüşen metabolik sendromun, demans sıklığını arttırabileceğini de unutmamak gerekir. Aile hekimliğinin toplum için yükümlülük üstlenme ve sorunların erken/ayrışmamış evrelerde görülmesi ilkelerine göre de, polikliniğe başvuran her hastada gerekli ölçümlerin yapılmasını ve mini mental durum testi gibi kısa sürede yapılabilecek ama viii hastalık riskini de önemli ölçüde ortaya koyabilecek testlerin hastalara uygulanmasını, toplumun sağlığının geliştirilmesi ve kamu yararına oluşabilecek maddi ve manevi faydaların sağlanması açısından çok önemli görüyor ve tavsiye ediyoruz. Eğitim düzeyi arttıkça, hem metabolik sendrom hem de demans sıklığı azalmaktadır. Bu da bize eğitimli bir toplum yetiştirmenin, sağlık sistemi üzerindeki külfeti de önemli ölçüde azaltabileceğini göstermektedir. Bu konuda özellikle topluma, en azından bireysel bir sağlık ve farkındalık eğitimi verilmesinin ve genel eğitim düzeyinin arttırılmasına yönelik uygulamaların önemi açıkça hissedilmektedir. Anahtar Kelimeler: Metabolik Sendrom, Demans, Mini Mental Durum Testi