TBDY 2018'e göre betonarme yapıların farklı tip sismik izolatör birimleri kullanılarak modellenmesi ve analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği (Yl) (Ktü Ortak), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEVVAL ÖZTÜRK
Danışman: Murat Yaylacı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkemizin aktif fay hatları üzerinde olması sebebiyle geçmişinde ve günümüzde büyük depremlerle sarsılmıştır. Çok yakın zamanda da Kahramanmaraş merkezli AFAD verilerine göre 7,7 Mw ve 7,6 Mw büyüklüklerinde meydana gelen iki deprem ve peşi sıra Hatay merkezli tamamen bağımsız 6,4 Mw ve 5,8Mw büyüklüklerindeki depremlerle kâbus dolu günler yaşamıştır. Gerçekleşen bu yıkıcı depremler 11 ili etkisi altına almış olmakla birlikte ülkece derinden etkilenmiştir. Asrın felaketi olarak nitelenen depremlerde resmi rakamlara göre 50 binin üzerinde kişi hayatını kaybetmiş, binlerce insanın yaralanmıştır. Cumhuriyet tarihimizin en yıkıcı ve yakıcı afetlerinden biri olan bu depremler, ülkemizin depremlere karşı yeterli olmadığını açıkça gözler önüne sermiştir. Durum böyleyken depreme dayanıklı yapı tasarımı özellikle ülkemiz için hayati önem taşımaktadır. Bu çalışma kapsamında depreme dayanıklı yapı tasarımı alanında son dönemlerde çok popüler olan sismik izolasyon yönteminin betonarme yapının taşıyıcı sistemi üzerinde oluşturacağı etkiler üzerinde incelemeler yapılması amaçlanmıştır. Sismik izolasyon uygulaması sayesinde deprem anında zemin ve yapı birbirinden bağımsız hareket etmektedir. Bu sayede yapının doğal titreşim periyodu artırılmak suretiyle yapıda sismik kuvvetler azaltılmaktadır. Bu çalışmada sismik izolasyon yöntemi üzerinde detaylı bilgiler verilmiştir ve Türk Deprem Yönetmeliği 2018'de sismik izolasyonun uygulanacağı yapılar için yer alan hesap ve tasarım ilkeleri üzerinde durulmuştur. Tipik betonarme bir kamu binası; ankastre mesnetli, kurşun çekirdekli kauçuk izolatörlü ve eğri yüzeyli sürtünmeli sarkaç izolatörlü SAP 2000 programın yardımıyla modellenerek her yapıya ait sismik davranışların incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılar için yapılan tasarım ve hesaplamalarda Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018 dikkate alınmıştır. Yönetmeliğinde belirtiği esaslar doğrultusunda 11 deprem ivme kaydı öncelikle seçilip ölçeklendirilmiştir. Ölçeklendirilmiş deprem ivme kayıtları kullanılarak modellerin doğrusal olmayan zaman tanım alanında dinamik analizleri yapılmıştır. Son olarak elde edilen analiz sonuçlarına göre her üç yapı için katlara ait yer değiştirme ve ivme değerleri, karlar arasında meydana gelen ötelenme oranları, yapıların taban kesme kuvvetleri grafik olarak hazırlanmış ve incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar sayesinde sismik izolasyon yönteminin deprem esnasında yapıya kazandırdığı teknik avantajlar ifade edilmiştir.