ERKEN YİRMİNCİ YÜZYIL OSMANLI TOPLUMUNDA EVLİLİK: SİNOP NİKAH DEFTERİ ÖRNEĞİ (1919-1923)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAHAR KILIÇARSLAN

Danışman: Yeliz Usta

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Osmanlı toplumunda önemli bir yer tutan evlilik kurumu, Sinop nikah defteri örneği üzerinden değerlendirilmiştir. Öncelikle, ailenin oluşumunun adımları anlatılmıştır. Evliliğe ilk adım olan nişanlanmadan itibaren nikah akdinin yapılışına ve bu konulardaki önemli detaylara yer verilmiştir. Evlenme usullerinden nikahın yapılışına, istem dışı evliliklere ve gayrimüslimlerle yapılan karma evliliklere değinilmiştir. Evliliğin olumlu sonuçları, evlilikle birlikte eşlerin birbirlerine karşı sorumlulukları, mehir, nafaka gibi hak ve yükümlülükler ele alınmıştır. Ayrıca, evliliğin ayrılıkla sonuçlandığı durumlar ele alınmış ve bu bağlamda talak, muhâlaa ve tefrîk ile gerçekleştirilen ayrılıklar ve bunların sonuçları açıklanmıştır. Sinop Şer'iyye Sicili Defteri, şekil ve içerik yönünden incelenerek evlilik oranı, evlilik yaşı, mehir, boşanma ve tekrar evlilik oranı, sosyo- kültürel hayatın evlilik kurumuna etkileri incelenmiştir. Dönemin savaş koşulları da göz önünde bulundurularak evlilik kurumunun nasıl etkilenmiş olabileceği değerlendirilmiştir.