Sinop İlinde Yetişen Bazı Kestane Örneklerinde Radyoaktivite Seviyelerinin Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fizik (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TAMER ŞAHİN

Danışman: Serdar Dizman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Sinop ilinde kurulacak olan nükleer güç santrali faaliyete geçmeden önce Sinop ilinde yetişen bazı kestane örneklerinde bazı doğal radyoizotoplar (238U, 232Th ve 40K) ile 137Cs yapay radyoizotopunun background seviyelerini belirlemek ve belirlenen seviyelerin uluslararası kuruluşların önerdiği müsaade edilebilir limit değerleri ile kıyasının yapılması amaçlanmıştır. Bunun yanında, belirlenen değerler doğal ve yapay radyasyon konsantrasyonu konusunda veri bankası oluşmasını ve ileride yapılacak buna benzer çalışmalara referans olanağı sağlayacaktır. Toplanan kestane örneklerinde 238U, 232Th, 40K ve 137Cs radyoizotop konsantrasyonları yüksek saflıkta germanyum dedektörü (HPGe) kullanılarak ölçüldü. Kestane örneklerinde 238U'in aktivite değerlerinin 0,44 Bq/kg ile 4,53 Bq/kg arasında; 232Th'nin aktivite değerlerinin 0,61 Bq/kg ile 4,72 Bq/kg arasında ve 40K'ın aktivite değerlerinin 12,22 Bq/kg ile 89,45 Bq/kg arasında değiştiği belirlenmiştir. İncelenen kestane örneklerinde doğal radyonüklit kaynaklı radyolojik tehlikeleri değerlendirmek için yıllık etkin doz eşdeğeri (AEDE) ile yaşam boyu kanser riski (ELCR) değerleri hesaplandı ve elde edilen değerler uluslararası kuruluşların önerdiği limit değerleriyle kıyaslandı. Sonuç olarak, bu çalışma ile incelenen kestane örneklerinin tüketilmesinin insan sağlığı açısından radyolojik olarak bir risk oluşturmayacağı gösterilmiş oldu.