Sosyal Medya Bağımlılığının Çevrim İçi Satın Alma Kararları Üzerindeki Etkisi: Sosyal Karşılaştırmanın Aracılık Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İşletme, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NUR BAŞ
Danışman: Kamer Ilgın Çakıroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sosyal medya mecralarının her geçen gün popülerliğinin artması, kullanımın kolay ve ücretsiz olması bireylerin bu platformları yoğun olarak kullanmasına sebep olmaktadır. Ancak, kullanıcıların sosyal medya mecralarını yoğun olarak kullanması sosyal, psikolojik ve fiziksel sorunları ortaya çıkarmaktadır. Bu sorunlardan biri de sosyal medya bağımlılığıdır. Sosyal medya bağımlısı birey, sosyal medya mecralarında diğer kullanıcılar hakkındaki bilgilere yoğun bir şekilde maruz kalmaktadır. Bu durum sosyal medya kullanıcısının diğer bireylerle sosyal karşılaştırma yapmasına yol açmaktadır. Aynı zamanda sosyal medya kullanıcısı yaptığı karşılaştırma sonucu ürün ve hizmetlere sahip olma ihtiyacı hissetmektedir. Bundan dolayı bireylerin sosyal medyada maruz kaldığı bilgiler, çevrim içi satın alma kararlarında etkili olabilmektedir. Bu çalışmanın amacı sosyal medya bağımlılığının çevrim içi satın alma kararları üzerindeki etkisinde sosyal karşılaştırmanın aracılık rolünün olup olmadığının belirlenmesidir. Instagram kullanıcılarına erişilmesi ve aynı zamanda bu bireylerin çevrim içi satın alma gerçekleştiren bireyler olması gerektiğinden dolayı yargısal örneklem yöntemi kullanılmıştır. Yargısal örneklem yönteminin kullanılması araştırmanın ilk kısıtıdır. Araştırma anketinin Instagram kullanıcıları ve çevrim içi satın alma gerçekleştiren bireylere uygulanması, diğer bireyleri araştırmanın dışında tutmaktadır ve bu durum araştırmanın bir diğer kısıtıdır. 271 katılımcıdan çevrimiçi anket aracılığı ile veri toplanmıştır. Hipotezleri test etmek için tanımsal araştırma türü kullanılmıştır. Elde edilen veriye açıklayıcı faktör analizi ve kısmi en küçük kareler yöntemi (PLS-SEM) uygulanmıştır. Bulgular sosyal medya bağımlılığının çevrimiçi satın alma kararları üzerinde doğrudan etkisi olduğunu ve aynı zamanda sosyal karşılaştırmanın tamamlayıcı kısmi aracılık rolü ile çevrim içi satın alma kararları üzerinde etkisi olduğunu göstermektedir.