Ortaokul 8.Sınıf Öğrencilerinin Aile Yapısının Girişimcilik Niyetlerine Etkisi: Rize İli Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Fen Bilgisi Eğitimi (Yl), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELCAN ÖKSÜZ
Danışman: Ayşe Aytar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin aile yapılarının girişimcilik niyeti üzerine etkisinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bununla birlikte girişimcilik niyetini etkileyen demografik faktörler tespit edilerek bu faktörlerle aile yapısının girişimcilik niyetlerine etkileri araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2024-2025 eğitim öğretim yılında, Rize ilinin merkeze bağlı ortaokullarında, 8. sınıf düzeyinde öğrenimlerine devam eden toplam 828 öğrenci oluşturmaktadır. Bu çalışmada verilerin toplanması amacıyla, 'Kişisel Bilgi Formu, 'Aile Yapısını Değerlendirme Anketi' ve 'Girişimcilik Niyet Ölçeği' kullanılmıştır. Kişisel bilgi formunda katılımcıların cinsiyet, yerleşim yeri, kardeş sayısı, doğum sırası, anne-baba eğitim durumu, anne-baba mesleği, ailenin aylık geliri ve yakın çevrede girişimci gibi genel tanımlayıcı bilgilerine yönelik sorular bulunmaktadır. Kişisel bilgi formunda yer alan tanımlayıcı bilgilerin analizinde frekans ve yüzde analizi kullanılmıştır. Aile Yapısını Değerlendirme Anketi ve Girişimcilik Niyet Ölçeği arasındaki ilişkiyi tespit edebilmek için regresyon analizi yapılmıştır. Verilerin regresyon analizine uygunluğunun değerlendirilmesinde Durbin-Watson testi sonuçları ile her bir tahmin değişkenine ait varyans artış faktörleri ve tolerans değerleri incelenerek verilerin çoklu doğrusal regresyon analizine uygun olduğuna karar verilmiştir. Araştırmada çerçevesinde, cinsiyet, yerleşim yeri, ebeveynlerin eğitim seviyesi, çalışma durumu, girişimci akrabaların varlığı gibi demografik bilgilerin girişimcilik niyeti üzerinde anlamlı bir farklılaşmaya yol açmadığı bulunmuştur. Aile Yapısını Değerlendirme Anketi ve Girişimcilik Niyet Ölçeğinin doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre, Aile Yapısı Anketinin alt boyutları olan iletişim, birlik, yönetim, yetkinlik ve duygusal bağlam arasından sadece yönetim boyutunun girişimcilik niyetleri ile anlamlı ilişkisi ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın sonuçları doğrultusunda annenin veya babanın eğitim düzeyi ve çalışma durumu gibi faktörlerin girişimcilik niyeti üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmaması, yapılacak olan çalışmaların ailevi geçmişten ziyade, bireyin kendi yetenekleri ve motivasyonu üzerine odaklanması gerektiğine işaret etmektedir. Bu noktada en önemli bulgu, aile yapısının 'yönetim' boyutunun girişimcilik niyetini anlamlı düzeyde yordamasıdır. Bu nedenle girişimciliği teşvik etmeye yönelik politika ve uygulamaların, aile içinde sorumluluk almayı ve özerkliği destekleyen yapıların güçlendirilmesine odaklanması önerilmektedir.