RİZE İLİNDE ÇALIŞAN AİLE HEKİMLERİNİN ROTAVİRÜS ENFEKSİYONU VE AŞILARI HAKKINDA BİLGİ, TUTUM VE DAVRANIŞLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CİHANGİR YILDIZ
Danışman: Cüneyt Ardıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Ülkemizde ve dünyada 5 yaş altındaki çocuklarda rotavirüs (RV) enfeksiyonuna bağlı akut gastroenteritler (AGE) önemli bir mortalite ve morbidite sebebidir. Rotavirüs enfeksiyonunun spesifik antiviral bir tedavisi olmadığı gibi, hijyen ve sanitasyon kurallarının etkin kullanıldığı durumlarda bile bulaşıcılığı son derece yüksek olabilmektedir. Esas korunma aşı ile olmaktadır. Yapılan çalışmalar rotavirüs aşılarının, enfeksiyona bağlı hastaneye yatışları ve ölümleri azalttığını göstermiştir. Ülkemizde ruhsatlı iki adet rotavirüs aşısı bulunmaktadır. Fakat rotavirüs aşıları henüz Sağlık Bakanlığı Rutin Aşılama Programına dahil edilmemiştir. Bu nedenle rotavirüs aşıları hakkında farkındalık eğitimine ihtiyaç duyulmaktadır. Yaptığımız bu çalışmayla rotavirüs enfeksiyonu ve rutin bağışıklama programında bulunmayan rotavirüs aşıları hakkında, aile hekimlerinin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Araştırmamız tanımlayıcı, kesitsel anket çalışması niteliğindedir. Çalışma 1 Kasım 2021- 31 Aralık 2021 tarihleri arasında, Rize ilinde görev yapan aile hekimleri üzerinde yapılmıştır. Hekimlerin sosyo-demografik özelliklerini belirlemeye yönelik sorularla beraber, rotavirüs enfeksiyonu ve aşılarına yönelik hazırlanmış sorular yüz yüze anket yöntemiyle soruldu. Çalışma Rize ilinde görev yapan, ankete katılmayı kabul eden 94 aile hekimiyle yapıldı. Bulgular: Çalışmamıza katılan aile hekimlerinin %37,2'si takip ettikleri çocuk, adölesan ve yetişkinlere T.C. Sağlık Bakanlığı rutin aşı takviminde olmayan özel aşılardan herhangi birini önermektedir. Takvim dışı aşı öneren aile hekimlerinin en fazla önerdiği aşı %85,7 ile rotavirüs aşısı oldu. Takvim dışı aşı önermeyen aile hekimleri en çok %76,3 ile aşı takviminde olmadığı için bu aşıları önermediğini söyledi. Aile hekimlerinin uzmanlık ve özel aşılardan herhangi birini önerme durumlarına göre rotavirüs aşısı hakkındaki bilgi puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p<0.001). Aile hekimlerinin kendi çocuğuna rotavirüs aşısı yaptırma durumlarına göre rotavirüs aşısı hakkındaki bilgi puanı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı (p=0.008). Sonuç: Çalışmamıza katılan aile hekimlerinde T.C. Sağlık Bakanlığı rutin aşı takviminde olmayan özel aşılardan herhangi birini önerme (%37,2) ve kendi çocuklarına rotavirüs aşısı yaptırma (%37,3) oranları düşük bulunmuştur. Uzman aile hekimlerinin rotavirüs aşıları hakkındaki bilgi puanı ve hastalarına takvim dışı aşıları önerme oranı uzman olmayan aile hekimlerine göre daha yüksek saptandı. Genel olarak rotavirüs aşıları hakkındaki bilgi puanı arttıkça, kendi çocuğuna rotavirüs aşısı yaptırmış olma/ yaptırmayı düşünme ve takvim dışı aşıları önerme oranlarının artış gösterdiğini saptadık. Anahtar kelimeler: Rotavirüs, aşı, aile hekimleri