Büyükçekmece gölü ve Şavşat Karagöl'deki Mikroplastik Kirliliğinin Ova Kurbağası (Pelophylax ridibundus, Pallas 1771) Üzerine Etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Biyoloji (Yl), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE HALE TATLI

Danışman: Abdullah Altunışık

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Mikroplastik (MP) kirliliği, tatlı su ekosistemleri için büyüyen bir tehdit oluşturmakta ve amfibiler gibi sucul ortamda yaşayan türler için potansiyel sonuçlar doğurmaktadır. Bu çalışmada, Haziran ve Ağustos 2024 tarihleri arasında iki örnekleme alanından (Büyükçekmece Gölü - yüksek insan aktivitesi, Şavşat Karagöl - düşük insan aktivitesi) alınan biyotik (Pelophylax ridibundus - gastrointestinal sistem) ve abiyotik (su, sediment) örneklerde MP kirliliği araştırılmıştır. Su ve sediment örnekleri 10 istasyondan toplanmış ve her sahadan 15 yetişkin kurbağa alınmıştır. Kurbağaların gastrointestinal sistemlerinin (GIT) %16,6'sında, liflerin (%80) parçalara (%20) baskın olduğu ve Büyükçekmece popülasyonunda ortalama 0,2 MP-1 ve Şavşat Karagöl popülasyonunda 0,13 MP-1 MP tespit edilmiştir. Çevrede, polietilen tereftalat (PET, %29), polietilen (PE, %29), etilen vinil asetat (EVA, %21), polipropilen (PP, %14) ve politetrafloroetilen (PTFE, %7) gibi polimer türleri ile su örneklerinin %20'sinde ve sediment örneklerinin %30'unda MP'ler bulunmuştur. Büyükçekmece Gölü sudan (%10) daha yüksek sediment MP yaygınlığı (%40) gösterirken, Şavşat Karagöl'de suda (%30) ve sedimentte (%20) benzer oranda MP bulunmuştur ve bu da sahaya özgü dinamikleri yansıtmaktadır. Su ve sediment MP konsantrasyonları arasında önemli bir fark bulunmamıştır. Bu bulgular, bu ekosistemlerin hem biyotik hem de abiyotik bileşenlerinde MP oluşumunu vurgulamakta ve özellikle insan faaliyetlerinden etkilenen bölgelerde amfibi sağlığı ve tatlı su kalitesi için sonuçlar doğurmaktadır.