Psödoeksfoliasyon sendromu ve glokomunda inflamatuar ve iskemik belirteçlerin oküler posterior segment parametrelerle korelasyonu
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUHAMMED FATİH SATILMAZ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Feyzahan Uzun
Eş Danışman: Hüseyin Fındık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Psödoeksfoliasyon sendromu (PES) ve psödoeksfoliasyon glokomu (PXG) gruplarında inflamatuar ve iskemik belirteçlerin oküler posterior segment parametrelerle korelasyonu Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışmaya Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniğine 01.08.2022-01.06.2023 tarihleri arasında başvuran ve tam oftalmolojik muayene sonucu en az bir gözünde PES veya PXG olan hastalar dahil edilmiştir. Katarakt dışında oküler bir patolojisi olmayan, yaş ve cinsiyet açısından çalışma grubuna uyumlu hastalardan ise kontrol grubu oluşturulmuştur. PES ve PXG gruplarındaki hastalar gelişebilecek komplikasyonlar açısından riskli görüldüğü branşa konsültasyon yoluyla yönlendirilmiş ve ilgili branşta alınan kan örneklerinden oksidatif, iskemik ve inflamatuar belirteçler çalışılmıştır. Kontrol grubundaki hastalardan katarakt ameliyatı öncesi rutin alınan kan örnekleri çalışmaya dahil edilmiştir. Tam oftalmolojik muayeneye ek olarak optik koherens tomografi (OKT), retina sinir lifi kalınlığı (RSLK) ve optik koherens tomografi-anjiografi (OKT-A) çekimleri yapılmıştır. Bu çekimlerden RSLK, koroid kalınlığı, damar yoğunluğu ve FAZ (Foveal Avasküler Zon) parametreleri ölçülmüştür. Alınan serum örneklerinden Serum NO (Nitrik oksit), i-NOS (indüklenebilir nitrik oksit sentetaz), Galektin-3, SCUBE-1 (Sinyal peptit-CUB-domain-containing protein 1), MDA (Malondialdehit), GSH (Glutatyon) ve IL-6 (interlökin-6) çalışılmıştır. Bulgular: Çalışmaya PES'li 30 hastanın 30 gözü, PXG'li 25 hastanın 25 gözü ve kontrol grubundan 25 bireyin bir gözü dahil edilmiştir. Çalışmamızda PXG grubunda RSLK tüm kadranlarda diğer iki gruba göre anlamlı olacak şekilde ince tespit edilmiştir. Peripapiller koroid kalınlıklarında PXG grubunda, hem PES hem de kontrol grubuna göre tüm kadranlarda anlamlı bir incelme mevcutken (p<0.001) PES grubunda kontrol grubuna göre inferotemporal, temporal ve superotemporal kadranlarda incelme mevcuttur (p<0.001). Makuler koroid kalınlıklarında subfoveal, inner nazal ve outer nazal alanlarında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık izlenmiştir (p<0.001). Ayrıca çalışmamızda yüzeysel damar yoğunluğu PXG grubunda en düşük olacak şekilde PES ve kontrol gruplarında kademeli olarak azalmıştır. Derin damar yoğunluğunda ise PXG grubu diğer iki gruba göre foveal ve inferior kadranlarda daha düşük olarak ölçülmüştür. Yüzeysel FAZ alanında PXG grubu ile diğer gruplar arası anlamlı bir fark oluşurken derin FAZ alanında tüm gruplar arası anlamlı bir fark oluşmuştur. IL-6 düzeylerini PES grubunda, hem kontrol hem de PXG grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde artmış olarak saptanmıştır (p<0.001). Serum i-NOS seviyelerinin PES grubunda diğer gruplara göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde arttığı tespit edilmiştir (p<0.001). Serum MDA seviyeleri PXG ve PES grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek saptanmıştır (p<0.001). MDA'ya ters olarak GSH seviyeleri kontrol grubunda PXG ve PES grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek bulunmuştur (p<0.001). Serum Galektin-3 ve SCUBE-1 seviyeleri PXG hastalarında hem PES grubuna hem de kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı olacak şekilde yüksek saptanmıştır (p<0.001). Korelasyon ve regresyon analizlerinde iskemik, inflamatuar ve oksidatif stres biyobelirteçleri koroid kalınlıkları, damar yoğunluğu ve RSLK ile ters yönde anlamlılık göstermiştir. Antioksidan seviyeyi gösteren biyobelirtecimiz GSH ise doğrusal yönde ilişkili saptanmıştır. Sonuç: PES ve PSX inflamasyon, iskemi, oksidatif stres gibi patogenetik yolakların tetiklediği multifaktöriyel süreçlerdir. Çalışmamızın sonuçlarına göre, PES ve PXG oküler posterior segment yapılarını etkilemekte ve serum iskemik, hipoksik ve oksidatif stres belirteçlerinde farklılık oluşturmaktadır. Yukarıda belirtilen biyobelirteçler ile posterior oküler segment parametrelerinin bu denli ayrıntılı analiz edildiği ilk çalışma olması açısından çalışmamız anlamlıdır. Anahtar kelimeler: Psödoeksfoliasyon, Koroid kalınlığı, RSLK, Damar yoğunluğu, İnflamasyon