Patlayıcı İle Bina Yıkımında Simülasyon Tekniği Geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Mühendislik Ve Mimarlık Fakültesi, İnşaat Mühendisliği, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gökçe Armağan
Danışman: Ali Gürbüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda meydana gelen depremler neticesinde kentsel dönüşüm uygulamaları ülke genelinde hız kazanmış ve bu durum, dönüşümün gerekli olduğu bölgelerde yıkım faaliyetlerinin artacağını ortaya koymuştur. Artan yıkım ihtiyacı, yapıların yıkım teknikleri üzerine bilimsel çalışmalar yapılmasını gerekli kılmaktadır. Bu gereklilikten hareketle, çalışmada yapıların yıkım yöntemlerinden biri olan patlayıcı kullanılarak gerçekleştirilen yıkım tekniği ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, patlayıcı ile yapılan yıkımlarda ortaya çıkabilecek belirsizlikleri en aza indirmek amacıyla yıkım öncesinde sayısal simülasyonlar gerçekleştirmektir. Bu kapsamda, 12 katlı bir konut binası pilot uygulama olarak seçilmiş; yapının yıkım mekanizması ile yıkım sonucunda oluşan enkaz hacmi, gerçek operasyon verileriyle uyumlu olacak şekilde analiz edilmiştir. Yıkım analizleri için yapının sonlu elemanlar modeli AutoCAD 3D ve LS-PrePost yazılımları kullanılarak oluşturulmuş, dinamik analizler ise LS-DYNA programı aracılığıyla explicit çözüm yöntemiyle yürütülmüştür. Önerilen analiz yaklaşımı ile elde edilen sonuçlar gerçek yıkım verileriyle karşılaştırılmış ve yapıların genel çökme mekanizması ile yıkım sonrası enkaz hacmi ve dağılımı %88 doğruluk oranıyla tahmin edilmiştir. Çalışmanın devamında, yapay zekâ tabanlı video üretim yöntemleri kullanılarak yıkım sürecinin üç boyutlu canlandırmaları oluşturulmuş ve bu canlandırmalar hem simülasyon sonuçları hem de gerçek yıkım kayıtları ile karşılaştırılmıştır. Elde edilen bulgular, önerilen yöntemin yapı yıkımlarının öngörülmesinde etkin bir araç olduğunu ve farklı yapı tiplerine uyarlanabilir nitelik taşıdığını ortaya koymuştur.