Bazı deniz organizmalarında 137Cs radyoizotopunun alım ve atılım kapasitelerinin deneysel olarak belirlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Fizik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Gulnara IMINOVA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hasan Baltaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, deniz suyu yolu ile 137Cs radyoizotopuna maruz bırakılan midye (Mytilus galloprovincialis L. 1758) ve deniz salyangozu (Rapana venosa (Valenciennes, 1846)) örneklerinde birikim ve atılım kinetikleri laboratuvar şartları altında araştırılmıştır. Birikim ve atılım kinetikleri sırasıyla 49 ve 59 gün olarak izlenmiştir. Midye ve deniz salyangozu örneklerinin birikim ve atılım kinetiklerinden konsantrasyon faktörü ve biyolojik yarı-ömür değerleri hesaplanmıştır. Büyük boy midye, küçük boy midye, büyük boy salyangoz ve küçük boy salyangoz örneklerinin yumuşak dokularında denge durumu konsantrasyon faktörleri sırasıyla 16,25 ± 4,41, 19,50 ± 1,17, 16,34 ± 0,70 ve 14,31 ± 0,63 olarak bulunmuştur. Büyük boy midye, küçük boy midye, büyük boy salyangoz ve küçük boy salyangoz örneklerinin yumuşak dokularında uzun süreli biyolojik yarı-ömür değerleri sırasıyla 38,50, 77,00, 49,50 ve 57,75 gün olarak bulunmuştur. Tüm bu sonuçlar ışığında, denizel ortamda herhangi bir radyoaktif kirliliğin olası girdileri için 137Cs radyoizotopunun izlenmesinde midye ve deniz salyangozu organizmalarının denizlerdeki radyoaktif kirliliği yansıtması açısından son derece değerli bir gösterge oldukları tespit edilmiştir.