Sıçanlarda çekal bağlama ve delme yöntemi ile indüklenen sepsis modelinde rosuvastatinin akciğer dokusu üzerine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAFİYE İNŞİRA YILDIZ
Danışman: Faruk Saydam
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sepsis, mortalitesi %30-90 arasında değişen önemli bir sağlık sorunudur. Sepsisin patogenezi enfeksiyonlara karşı sistemik inflamatuar yanıttır. Statinlerin kolesterol düşürücü etkilerinden farklı pleiotropik etkileri olan anti-inflamatuvar, antioksidan ve immunomodülatör özellikleri vardır. Yüksek derecede pleiotropik etkilere sahip olan rosuvastatin diğer statinlerden farklı olarak enzim baskılama özelliğine sahiptir. Rosuvastatinin anti-inflamatuar etkisini gösteren çok az sayıda çalışma literatürde mevcut olmakla birlikte sepsise etkisi değerlendirilmemiştir. Sepsisin doku hasarı sonucu oluşan otofaji ve indüklenmiş apoptozun literatürde herhangi bir etkisine dair bulgu yoktur. Amacımız rosuvastatinin akciğer dokusu hasarına karşı olan etkisini değerlendirmek için çekal bağlama ve delme (CLP) yöntemi ile indüklenen deneysel sepsis modelini kullanmaktır. Her grupta Sprague-Dawley sıçanları olacak şekilde 6 deney grubu oluşturuldu: Sham, CLP, CLP+Rosuvastatin (10 mg/kg), CLP+Rosuvastatin (20 mg/kg), Sham+Rosuvastatin (10 mg/kg), Sham+Rosuvastatin (20 mg/kg). Rosuvastatin uygulaması cerrahi işlemden 5 saat önce, aynı anda, oral yol ile yapıldı. Antioksidan özelliği için GSH, oksidatif strese yanıtının belirlenmesi için de MDA ve 8'OHdG analiz edildi. Sepsisin inflamasyon yolaklarındaki rosuvastatin etkinliği immünohistokimyasal olarak NF-κβ/65 ve kaspas-3 ekspresyonları ile değerlendirildi. Otofaji için Beclin-1, LC3 ve sepsis sonucunda indüklenen apoptoz için Bcl-2, Bax genlerinin ekspresyonlarının analizi yapıldı. Rosuvastatinin sepsis sonucu oluşan doku hasarına koruyucu etkisinin varlığı ve en etkin dozun ise 10 mg/kg olduğu tespit edildi. Bununla birlikte, oksidatif stres, inflamasyon, apoptoz ve otofaji hücresel yolaklarındaki rolü ile bulgularımız desteklenmiş oldu. Teropatik açıdan zorlayıcı, karmaşık ve yüksek orandaki mortalite özellikleri olan sepsise rosuvastatin gibi yaygın kullanılan bir ilacın tedavi edici etkisi önemli bir bulgudur. Çalışmamızın bulguları rosuvastatinin farklı tedavi stratejilerine ışık tutacak ve olağan etkilerinin ortaya çıkarılmasına kolaylık sağlayacaktır.