2005 ve 2018 yılı sosyal bilgiler dersi öğretim programları ve ders kitaplarının coğrafya içerikleri bağlamında karşılaştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVİM KOÇAL

Danışman: Yılmaz Geçit

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın temel amacı, coğrafya içerikli konuların 4-7. sınıflarda okutulan 2005-2018 yılı sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında ve ders kitaplarında belirlenen kriterler doğrultusunda ne ölçüde yer aldığı ve nasıl bir değişim geçirdiğini tespit etmektir. Bu doğrultuda çalışma nitel araştırma yaklaşımına uygun olarak yürütülmüştür. Veriler doküman analizi ile elde edilmiş ve betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda 2005 ve 2018 yılı sosyal bilgiler dersi öğretim programlarında toplam amaçların 1/3'ünün coğrafya ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. 2005 programından 2018 programına geçişte toplam kazanım sayısında ciddi bir azalma olmasına karşın coğrafya içerikli kazanım sayısında büyük oranda bir değişimin olmadığı görülmüştür. Coğrafya disiplini ile ilişkili becerilerin bir kısmının ders kitaplarında ele alınan temalar bakımından dengeli bir dağılım gösterdiği; bir kısmının ise dengeli bir dağılım göstermediği saptanmıştır. Çalışma sonucunda ulaşılan bulgular ışığında, kazanımların sınıf düzeyi ve öğrenme alanlarına dengeli bir şekilde dağıtılması; programda bulunan coğrafya disiplini ile ilişkili becerilerin yeniden gözden geçirilerek ders kitaplarında eksik ve yetersiz bir şekilde aktarılan becerilere daha fazla yer verilip incelenmesi önerilmiştir. Ayrıca ders kitaplarında bulunan becerilerin öğrenme alanlarına dengeli bir şekilde dağıtılarak belli bir standarda uyulması da diğer bir öneri olarak sunulmuştur.