STRONSİYUM KATKISI VE FARKLI ISIL İŞLEMLERİN ZN-40AL-2CU ALAŞIMININ İÇYAPI, MEKANİK VE TRİBOLOJİK ÖZELLİKLERİNE ETKİLERİNİN İNCELENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Makine Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT TELLİOĞLU

Danışman: Ali Paşa Hekimoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zn-40Al-2Cu ve Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımı kokil kalıba döküm yöntemiyle üretildi. Üretilen alaşımların içyapısı, mekanik özellikleri ve aşınma dirençleri araştırıldı. Her iki alaşımında dökülmüş durumda α dendritleri ile bu dendritler arasında yer alan ötektoid α+η faz karışımı ve bakırca zengin ε (CuZn4) fazlarından oluştuğu, ancak Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımının içyapısındaki dendritlerin daha ince olduğu gözlendi. T5 ısıl işlemi incelenen alaşımların dendritik yapısında belirgin bir değişime neden olmadığı görüldü. T6 ısıl işleminin ise söz konusu alaşımların içyapısının dendritik yapısını önemli ölçüde değiştirdiği gözlendi. Zn-40Al-2Cu-0,1Sr alaşımı Zn-40Al-2Cu alaşımına göre daha yüksek sertlik, çekme mukavemeti ve kopma uzaması değerleri sergilemiştir. T5 ısıl işlemi incelenen alaşımların sertliğini ve çekme mukavemetini azaltırken kopma uzamasını az da olsa artırmıştır. T6 ısıl işlemi ise alaşımlarının sertliğini ve çekme mukavemetini artırırken, kopma uzaması değerlerinin azalmasına yol açmıştır. Stronsiyum ilavesi Zn-40Al-2Cu alaşımının sürtünme katsayısı ve hacim kaybı değerlerini hem dökülmüş hem de ısıl işlem görmüş durumlarda azaltmıştır. Stronsiyum ilavesi sonucunda Zn-40Al-2Cu alaşımının sürtünme katsayısı ve hacim kaybı değerlerinde belirlenen iyileşmeler yapısal ve mekanik özelliklerinde ortaya çıkan değişimlere dayandırılarak irdelendi.