Klasik Türk Edebiyatında "Gönül" Redifli Manzumeler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fatma Türk

Danışman: Mehmet Sait Çalka

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Türk edebiyatında, şair ve şiiri için önemli bir yeri olan gönül, duyguların merkezi olması sebebiyle özellikle klasik Türk şiirinde ehemmiyetli bir yere sahiptir. Gönül kelimesi çeşitli ekler alarak veya farklı kelimelerle yan yana gelerek manzumelerde sıklıkla redif olarak kullanılmıştır. Klasik Türk edebiyatı geleneğinde, şairler şiirlerinde başlık kullanmadıkları ve manzumeler redifleri ile adlandırıldıkları için redif kullanımı oldukça önemlidir. "Klasik Türk Şiirinde 'Gönül' Redifli Manzumeler" adını taşıyan bu çalışmada, elde edilebilen 620 divan taranarak 391 divanda "gönül" kelimesiyle ve gönül kelimesi ile birebir aynı anlamı taşıyan Farsça "dil" kelimesi üzerinde inceleme yapılmıştır. Bu iki kelimenin çekimli halleriyle rediflenmiş olan 1427 adet manzume daha tespit edilmiş ve gönül kavramının bu manzumelerdeki işlenişi üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Bu çalışma, giriş ve iki farklı bölümden oluşmaktadır. Giriş kısmında 'gönül' ve 'redif' kavramları açıklanarak bu konularda yapılmış akademik çalışmalar hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölüm "Tarihsel Seyrine Göre Klasik Türk Şiirinde 'Gönül' Redifi", ikinci bölüm ise "Gönül Redifli Manzumelerde 'Gönül' Kavramı" başlığını taşımaktadır. Bölümler kendi içlerinde alt başlıklara ayrılarak değerlendirilirken her anlam beyit örnekleriyle desteklenmiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Redif, Gönül, Anlam Dünyası