Ekonomik Özgürlüğün ve Yolsuzluğun Ekonomik Büyüme Üzerindeki Etkisi: Türkiye Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, İktisat, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Göksu BALTA
Danışman: Salih Türedi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kişisel tercih, gönüllü mübadele, rekabet özgürlüğü, mülkiyet haklarının korunması, etkin bir hukuk sistemi ve minimum düzeyde devlet müdahaleciliği esasına dayanan ekonomik özgürlük, başkalarının mülküne veya şahsına zarar vermediği sürece bireylere özgür seçimlerde bulunma ve ekonomik faaliyetlerini serbest bir biçimde gerçekleştirme hakkı tanımaktadır. Buradan hareketle, ekonomik özgürlüğün rekabeti artırarak, yenilikler ortaya çıkararak, rasyonel ekonomik kararlara ortam sağlayarak ve makroekonomik istikrara katkıda bulunarak ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkilediği ifade edilebilir. Yolsuzluk, farklı biçimlerde ortaya çıkması ve kamuoyundan gizli yürütülmesi nedeni ile mücadele edilmesi oldukça güç bir eylemdir. Yolsuzluğun ekonomik büyüme üzerindeki etkileri konusunda iki farklı teorik yaklaşım bulunmaktadır. Yolsuzluğun, belirsizliği ve aşırı bürokrasiyi azaltarak ekonomik büyümeyi olumlu etkilediğini ileri süren birinci yaklaşımın tam aksine, ikinci yaklaşımda yolsuzluğun, yatırımların azalmasına ve kamu kaynaklarının verimli olmayan alanlarda kullanımına yol açarak ekonomik büyümeyi azalttığı savunulmaktadır. Bu çalışmada, 1995-2020 dönemini kapsayan yıllık zaman serisi verilerinden yararlanılarak ekonomik özgürlüğün ve yolsuzluğun Türkiye'nin ekonomik büyümesi üzerindeki etkisi ampirik olarak incelenmiştir. Kesirli Frekanslı FADL koentegrasyon testi, FMOLS, CCR ve DOLS tahmincileri ve Fourier Toda-Yamamoto nedensellik testinden oluşan ampirik analiz sürecinden elde edilen kanıtlar şu şekilde özetlenebilir: 1995-2020 döneminde Türkiye'de ekonomik özgürlük, yolsuzluk ve ekonomik büyüme arasında uzun dönemli bir ilişki bulunmaktadır. Ekonomik özgürlük uzun dönemde ekonomik büyümeyi artırırken, yolsuzluğun ekonomik büyüme üzerinde anlamlı herhangi bir etkisi yoktur. Ekonomik özgürlük ve yolsuzluktan ekonomik büyümeye doğru tek yönlü ve anlamlı bir nedensellik ilişkisi mevcuttur.