Çaykur fabrikalarında Bulanık Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi ile dinamik etkinlik ölçümü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ÖZDEMİR

Danışman: Süleyman Çakır

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sanayi devriminden günümüze örgütlerin yoğun rekabet ortamında var olabilmesi için en önemli hedeflerinden biri de verimliliklerini artırmaya yönelik stratejiler belirlemek ve bunları uygulamaktır. Türkiye'de faaliyette bulunan kamu ve özel çay firmaları rekabet gücünü artırmak için etkin kaynak kullanımına yönelik stratejik kararlar vermesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'deki çay üretiminde payı yaklaşık %50 olan Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) Fabrikalarının, 2013-2019 yıllarını kapsayan dönemlerdeki dinamik etkinliği analiz edilmiştir. Araştırmada bulanık yöntemlerden Jahanshahloo, Lotfi ve Valami Modeli-2006, Hatami-Marbini, Tavana ve Emrouznejad Modeli-2012 ve Peykani, Esmaeili, Malkhalifeh ve Lotfi Modeli-2018 kullanılmıştır. Araştırma bulgularında, çay fabrikalarının toplam faktör verimliliğinin yıllar itibariyle azaldığı ve bu azalmanın teknolojik gerilemeden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Ayrıca çalışmada uygulanan farklı yöntemlerin sonuçları birbiriyle uyumlu çıkmıştır. Araştırma sonuçları çay fabrikalarının verimliliğini artırmak, üretim kabiliyetlerini iyileştirmek için teknolojik ve yenilikçi yatırımların gerekliliğini göstermektedir.