Roma Katolik Kilisesi'nde Kadın

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Duygu Mete

Danışman: Süleyman Turan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı erken dönem Kilise'den çağdaş döneme Roma Katolik Kilisesi'nin kadına bakışını ve kadınlarla alakalı güncel meselelere ilişkin tartışmaları ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda birinci bölümde ilk dönem kiliseden II. Vatikan Konsili'ne kadarki süreçte Kilise'de kadının konumu ve rollerine yer verilmiştir. İkinci bölümde öncelikle kadınların konsile katılımı ve ardından konsil belgelerindeki kadınlarla ilgili metinlere değinilmiştir. Ardından devam eden süreçte Kilise'nin kadına bakışı dönemin papaları bağlamında ele alınarak onların kadınlara ilişkin değerlendirmeleri üzerinde durulmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise kadınlarla alakalı güncel tartışma konuları olarak belirlenen toplumsal cinsiyet teorisi, doğum kontrolü, kürtaj, eşcinsellik/eşcinsel evlilik ve kadının rahipliği başlıkları ele alınmıştır. Konular ele alınırken öncelikle Kilise'nin öğretileri ardından Katolik araştırmacı ve teologların görüş ve eleştirilerine yer verilmiştir. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseninin esas alındığı çalışmada Dinler Tarihi'nin geleneksel metodolojik yaklaşımlarından ise tarihsel fenomenolojik yöntem kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucundaki bulgulara göre; tarihsel süreçte meydana gelen çeşitli gelişmelerin Roma Katolik Kilisesi'nin kadına bakışı ve söylemlerinde ilerleme olarak kaydedilebilecek birtakım değişmelere sebep olduğu tespit edilmiştir. Özellikle Papa I. Francis dönemi kadınlara yönelik ılımlı tavır ve atılan ilk adımlar açısından önemlidir. Çağdaş sorunlara Kilise teolojisi ve hiyerarşisine zarar vermeyecek bir tarzda ihtiyatla yaklaşmayı tercih eden Francis'in zamanın ruhuna uyan ancak gelenekten de kopmayan bir tavır sergilediği görülmektedir. Bu noktada çeşitli feminist akımlar ve oluşturulan Katolik kadın hareketlerinin Kilise'yi kadına yönelik söylemlerinde revizyonlar yapmaya zorladığı fark edilmiştir. Katolik feminist teologlar ve kadın hareketlerinin beklentisi, Kilise'nin her alanda savunduğu özgürlük, eşitlik ve adalet ilkelerini hayata geçirmesidir.