Sanal Para Ve Finans Piyasaları: Türkiye Üzerine Bir Uygulama

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yusuf Çolak

Danışman: Ali Rıza Sandalcılar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Para, günümüze kadar ki yolculuğunda farklı şekillerde varlığını devam ettirmiş ve bir takım değişikliklere uğramıştır. Her bir değişiklik ticari, sosyal ve teknolojik gelişmelerden etkilenmiştir. Sanal para birimleri de bu değişimin son temsilcisi olma özelliğini taşımaktadır. Sanal paralar, kriptolojik işlemlerle oluşturulan, eşler arasında (Peer to Peer) çevrimiçi ödeme gönderilmesini mümkün kılan ve merkezi herhangi bir finansal kurumun kontrolünde olmayan dijital para birimi olarak tanımlanmaktadır. Çalışmada Türkiye'deki seçili bir takım finansal değişkenlerle (USD, EURO, POUND, SDR, BİST 100, Cumhuriyet Altını, M1 ve M2 para arzları) sanal para birimi Bitcoin (BTC) arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu kapsamda 2013-2019 dönemine ait aylık veriler kullanılmıştır. Analizler sonucunda değişkenlerin birinci farklarının durağan olduğu tespit edilmiş, diğer taraftan Bitcoin ile diğer finansal değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşmenin varlığı belirlenmiştir. Değişkenler arasında nedenselliğin araştırıldığı Granger Nedensellik testi ile de Bitcoin'in bağımlı değişken olduğu denklemde SDR ve USD 'den BTC'ye doğru %5 anlamlılık düzeyinde, Euro ve BIST 100 değişkeninden BTC'ye doğru ise %10 anlamlılık seviyesinde bir nedenselliğin olduğu görülmüştür.