Yoğun bakım ünitemizde sürekli renal replasman tedavisi başlangıç parametrelerinin mortalite üzerindeki etkilerinin retrospektif değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NERGİS MERVE AYDEMİR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Şule Batçık
Eş Danışman: Leyla Kazancıoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Akut böbrek hasarı (ABH), kritik hastalarda sık karşılaşılan ciddi bir komplikasyondur. ABH tanısı alıp renal replasman tedavisi (RRT) gerektiren hasta alt grubunda mortalite oranı %40–60 gibi yüksek seviyelerdedir. Hemodinamik olarak instabil hastalarda böbrek desteği sağlamak amacıyla sıklıkla sürekli renal replasman tedavisi (SRRT) tercih edilmektedir. Bu çalışmada, herhangi bir nedenle yoğun bakım ünitesi (YBÜ)' ne yatırılmış, herhangi bir zaman diliminde SRRT uygulanmış hastalarda 72 saatlik mortalite durumunun ve RRT endikasyonu konulduğu andaki klinik ve laboratuvar parametrelerin mortalite üzerine etkilerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Anestezi ve Cerrahi Yoğun Bakım Ünitelerinde 2020–2023 yılları arasında SRRT uygulanmış ve çalışma kriterlerine uygun 78 hasta çalışmaya dâhil edilmiştir. Veriler hasta epikrizlerinden ve dijital arşiv kayıtlarından elde edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi gibi demografik özellikleri, yoğun bakıma yatış nedenleri ve ek hastalıkları kaydedilmiştir. Hastalar, SRRT başlangıcından sonraki 72 saat içerisinde mortalite gelişip gelişmemesine göre yaşayan ve exitus olarak iki gruba ayrılmıştır. RRT endikasyonu konulduğu andaki vital bulgular, APACHE II ve SOFA skorları, tam kan sayımı, biyokimya ve diğer laboratuvar verileri kaydedilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda genel mortalite oranı %72'idi. Hastaların %60,3'ü erkekti. Yoğun bakıma yatış nedenleri arasında en sık sepsis (%28,2) ve pnömoni (%25,6) saptanmıştır. Ek hastalıklar içinde en sık hipertansiyon (%65,4) ve diyabetes mellitus (%25,6) yer almıştır. APACHE II ve SOFA skorları, aspartat aminotransferaz (AST), prokalsitonin (PCT) ve laktat düzeylerinin yüksekliği artmış mortalite ile ilişkili bulunmuştur (sırasıyla p = 0,038; p = 0,000; p = 0,039; p = 0,014; p = 0,007). Norepinefrin (NE) (p = 0,000) ve adrenalin (p = 0,026) kullanımının da mortaliteyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Düşük ortalama arter basıncı (OAB) ise artmış mortalite ile ilişkili bulunmuştur (p = 0,048). Bu parametrelere ait cut-off değerleri farklı duyarlılık ve özgüllük düzeylerinde belirlenmiştir. Sonuç: SRRT genellikle hemodinamik olarak instabil hastalara uygulandığı için, mortalite oranlarının ve ilişkili faktörlerin araştırılması büyük önem taşımaktadır. Çalışmamızda 78 hastanın 56'sında ilk 72 saat içinde mortalite gelişmiştir. Mortalite gelişen grupta daha yüksek APACHE II skoru, SOFA skoru, AST, PCT ve laktat düzeyleri ile daha düşük OAB değerleri saptanmıştır. Ayrıca bu grupta daha yüksek dozlarda NE infüzyonu ve adrenalin kullanımı tespit edilmiştir. Daha geniş hasta popülasyonlarını kapsayan çalışmaların bu konuda literatüre katkı sağlayacağına inanmaktayız. Anahtar Kelimeler: Akut Böbrek Hasarı, Sürekli Renal Replasman Tedavisi, Yoğun Bakım, Mortalite