İlkokul programındaki çevre eğitiminin UNESCO ve UNEP ilkelerine göre değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BUŞRA KOTO

Danışman: Nesrin Soylu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Doğayı kendi arzuları doğrultusunda kullanan insanoğlunun kaçınılmaz olarak karşı karşıya kaldığı çevre sorunları gün geçtikçe artmaktadır. Bu sorunla başa çıkabilmenin yolu ise temelden iyi bir çevre eğitimidir. Bu çalışmada Türkiye ilkokul öğretim programındaki ve Kanada'nın Ontario eyaletinin ilkokul öğretim programındaki derslerin, konuların, kazanımların çevre eğitimi açısından incelenmesi ve bu kazanımların UNESCO ve UNEP ilkelerine göre değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma deseninde doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada, Miles ve Huberman'ın (1994) önerdiği güvenirlik formülü uygulanılmış ve güvenirlik %90,04 olarak hesaplanmıştır. Her iki ülkenin de adı geçen ilkeleri hedef aldıkları bulgusuna ulaşılmıştır. Fakat Türkiye'de bilinç, tutum, katılım ilkelerindeki kazanım sayılarının diğer ilkelere göre daha düşük olduğu ortaya çıkmıştır. Kanada'da çevre eğitimi ile öğrencilerin çevre sorunlarını gözlemleyen, açıklayan ve araştıran bireyler olarak yetişmeleri hedeflenmektedir. Ayrıca Kanada ilkokul öğretim programı çevre kazanımlarının, Türkiye'nin ilkokul öğretim programında yer alan kazanımlarından daha ayrıntılı olduğu ve küresel sorunlara daha çok vurgu yapıldığı belirlenmiştir. Sürdürülebilirlik konusunun sadece Hayat Bilgisi dersindeki bir kazanımın açıklamasında yer aldığı belirlenmiştir. Biyolojik çeşitliliğin azalması, küresel ısınma, iklim değişikliği vb. gibi önemli çevre sorunları ve gıda üretimi (organik), kompostlama, yenilenebilir enerji kaynakları, ekosistem, tür, habitat, komunite, enerji döngüsü, besin zinciri gibi çevre eğitimi için önemli olan konulara programda yer verilmediği görülmüştür.