FİNANSALLAŞMANIN FONKSİYONEL GELİR DAĞILIMINA ETKİSİ: TÜRKİYE ÖRNEĞİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Doktora, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HARUN SARAÇ

Danışman: Emrullah Özden

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

II. Dünya Savaşı sonrasında altın çağını yaşayan Keynesyen politikaların etkisini kaybetmeye başlamasıyla ön plana çıkan neo-liberal yaklaşım, özellikle 1980 yılı itibarıyla küreselleşen dünya ekonomilerine hızla yayılmıştır. Teknolojik gelişmelere ek olarak finansal kesimin hızla serbestleşmeye başlaması kapitalizmin bu yeni döneminde finansallaşma adı verilen bir olgunun doğmasına zemin hazırlamıştır. Gelişkin finans sisteminin önündeki engellerin büyük oranda kaldırılmasıyla güçlenen finansallaşma, heterodoks iktisatçılar tarafından dile getirilen bir kavram olarak karşımıza çıkmakta ve özellikle gelir dağılımı olmak üzere ekonomilerin makro değişkenleri üzerinde olumsuz bir etkiye sebep olmaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmanın amacı Türkiye'de finansallaşmanın fonksiyonel gelir dağılımı üzerindeki etkisini 1988-2019 dönemi için zaman serisi analizi ile araştırmaktır. Kurulan modelde kullanılan ve Türkiye ekonomisinin incelenen dönemdeki finansallaşma düzeyini temsil eden finansallaşma endeksi bu çalışma bünyesinde Temel Bileşenler Analizi yardımıyla özgün olarak elde edilmiştir. ARDL Sınır Testi sonuçlarına göre Türkiye'de finansallaşma, teknolojik gelişme ve dış açıklık değişkenlerinden sonra emek payının aşınmasında rol oynamakta ve fonksiyonel gelir dağılımını bozmaktadır. Diğer taraftan Fourier Toda-Yamamoto Nedensellik Testi sonuçları finansallaşmadan emek payına doğru nedensellik olduğunu bulgulamaktadır. Elde edilen tüm bu sonuçlar, son dönem çalışmalara konu olan emek payındaki düşüş kaynaklı gelir eşitsizliğinin irdelenmesinde finansallaşmanın da önemli bir parametre olarak dikkate alınması gerektiğine işaret etmektedir.