Üniversite Öğrencilerinde Bilişsel Esneklik, Belirsizliğe Tahammülsüzlük ve Duygu Düzenleme Güçlüğünün Sosyal Kaygıyı Yordama Gücünün İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, -, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZLEM ÖZGEN

Danışman: Volkan Avşar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinde bilişsel esneklik, belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün sosyal kaygıyı yordama gücünün incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini Türkiye'deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören 474'ü kadın, 116'sı erkek olmak üzere toplam 590 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırmada kullanılan veri toplama araçları Kişisel Bilgi Formu, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Bilişsel Esneklik Ölçeği, Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği (BTÖ-12) ve Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa Form'dur. Üniversite öğrencilerinde bilişsel esneklik, belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğünün sosyal kaygıyı yordama gücünü belirlemek amacıyla Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda üniversite öğrencilerinin bilişsel esneklik, belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğü puanlarının sosyal kaygı puanlarını anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Buna göre bilişsel esneklik, belirsizliğe tahammülsüzlük ve duygu düzenleme güçlüğü birlikte sosyal kaygıdaki varyansın %28,1'ini açıklamaktadır. Değişkenlerin sosyal kaygıyı yordamasına ilişkin göreli önem sırası; duygu düzenleme güçlüğü, belirsizliğe tahammülsüzlük ve bilişsel esneklik şeklindedir. Duygu düzenleme güçlüğü ve belirsizliğe tahammülsüzlük sosyal kaygıyı pozitif yönde yordarken, bilişsel esneklik sosyal kaygıyı negatif yönde yordamaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular literatür çerçevesinde tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.