OKUL ÖNCESİ DÖNEMİ ÇOCUKLARININ DİL GELİŞİM DÜZEYLERİ İLE KİŞİLERARASI PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELVİ BAŞTOPÇU
Danışman: Demet Sancı Uzun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Okul öncesi dönem çocukta birçok gelişim alanının ve becerilerin hızla geliştiği bir dönemdir. Dil gelişimi ve problem çözme çocukluk yıllarında geliştirilmesi gereken beceriler arasında yer almakta olup her geçen gün bu alanlarda sayısız çalışmalar yapılmaktadır. Yapılan bu araştırmada da okul öncesi dönemde bulunan çocuklarda dil gelişimi ile problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma nicel araştırma tekniklerine bağlı kalınarak yürütülmüştür. Bu araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 Eğitim Öğretim yılında Rize ili merkez ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okulların anasınıflarında öğrenim görmekte olan 36-66 ay arası yaş grubunda bulunan 170 çocuk ve onların öğretmenleri oluşturmaktadır. Çocukların dil gelişim düzeylerini kelime tanıma bilgilerini ölçmek amacıyla 1959 yılında Dunn tarafından geliştirilip 1974 yılında Katz ve arkadaşları tarafından Türkçeye uyarlanan "Peabody Resim Kelime Testi" (Peabody Picture Vocabulary Test P.P.V.T) uygulanmıştır. Araştırmaya katılan çocukların problem çözme becerilerini ölçmek amacıyla öğretmenlerine Özdil (2008) tarafından geliştirilen "Kişilerarası Problem Çözme Testi" (KPÇÖ) uygulanmıştır. Ayrıca araştırmaya katılan öğrencilerin bir takım demografik özelliklerini belirlemek için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Uygulanan ölçekler sonucunda elde edilen verilerin analizinde SPSS 22 programı kullanılmıştır. Araştırma verilerinden elde edilen sonuçlara göre, katılımcıların yaşları ve Peabody Resim Kelime Testi arasında pozitif ve orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı şekilde farklılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlara bakılarak çocukların dil gelişim düzeylerinin yaş aldıkça arttığı söylenebilir. Araştırmaya katılan çocukların dil gelişimleri cinsiyetlerine göre incelendiğinde anlamlı bir farklılık bulunmadığı görülmüştür. Çocukların yaşları ile yıkıcı problem çözme puanı arasında pozitif ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu ancak bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı görülmüştür. Aynı şekilde çocukların yaşları ile yapıcı problem çözme becerileri puanları arasında negatif ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu ancak bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı görülmektedir. Çocukların dil gelişimleri ve yıkıcı problem çözme becerileri arasında negatif ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu ancak bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı tespit edilmiştir. Çocukların dil gelişimleri ile yapıcı problem çözme becerileri arasında pozitif ve düşük düzeyde istatistiksel olarak anlamlı düzeyde bir ilişki olduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: Eğitim, Dil, Dil Gelişimi, Problem, Problem Çözme