ÇAY (Camellia sinensis (L.) Kuntze) BİTKİSİNDE GÖLGELENDİRMENİN BİTKİLERİN BAZI AGRONOMİK VE MORFOLOJİK ÖZELLİKLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN BELİRLENMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Tarla Bitkileri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Duygu METE

Danışman: Yusuf Şavşatlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, 2024 yılında Rize ilinde 3 tekerrürlü olarak tesadüf blokları deneme desenine göre yürütülmüştür. Farklı oranlarda (Kontrol, %35, %55 ve %75) gölgeleme ağının kullanıldığı çalışmada, çay (Camellia sinensis (L.) Kuntze) bitkilerine ait bazı agronomik ve morfolojik özellikler birinci sürgün döneminde incelenmiştir. Hasat edilen bitkilerde yapılan ölçümler arasında sürgün uzunluğu (cm), sürgünde yaprak sayısı (adet), yaprak uzunluğu (cm), yaprak genişliği (cm), yaprak rengi, taze yaprak verimi (g/m2), kuru madde oranı (%), toplam polifenol (%) ve kafein oranı (%) yer almıştır. Çalışma sonucunda, çay sürgün uzunluğu ve çay kuru madde oranının gölgelemeden etkilenmediği; buna karşılık diğer incelenen tüm özelliklerin gölgeleme oranına bağlı olarak istatistiksel anlamda önemli (P<0.01) derecede etkilendiği tespit edilmiştir. Yaprak uzunluğu, yaprak genişliği ve yaprak rengi bakımından en yüksek değerler, kontrol ve %35 gölgeleme oranında elde edilirken; sürgündeki en fazla yaprak sayısı %75 gölgeleme oranında elde edilmiştir. Gölgeleme oranı arttıkça yaprak sayısı artarken; taze yaprak verimi düşüş eğilimi göstermiştir. %75 gölgeleme oranında, çay yapraklarından elde edilen toplam polifenol ve kafein oranları da en yüksek düzeyde çıkmış, gölgeleme oranının azalması bu iki kalite unsurundan elde edilen değerlerin de düşmesine yol açmıştır.