ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN PROZODİK OKUMA BECERİSİNİN OKUMA TUTUMU VE MOTİVASYONUNA ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, TÜRKÇE VE SOSYAL BİLİMLER EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS ARSLAN
Danışman: Ersin Gülay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, prozodik okuma becerisinin ortaokul öğrencilerinin okuma tutumu ve okuma motivasyonu üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışmada karma yaklaşım benimsenmiş olup iç içe geçmiş desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılının II. döneminde Rize ili Kalkandere ilçesinde bulunan bir ortaokuldaki 8. sınıfta öğrenim gören toplam 24 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışma grubunun seçiminde olasılığa dayalı olmayan uygun örnekleme tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında Prozodik Okuma Ölçeği, Ergenlik Dönemi Okuma Tutum Ölçeği ve Okuma İç Motivasonu Ölçeği'nden yararlanılmıştır. Nitel verilerin elde edilmesinde ise araştırmacı günlükleri, öğrencilerin prozodik okuma performanslarına ait ses kayıtları ve bu ses kayıtlarına ilişkin değerlendirmeci görüşleri kullanılmıştır. Öğrencilere uygulanan prozodik okuma etkinlikleri beş haftalık bir süreci kapsamıştır. Elde edilen nicel veriler SPSS 26 programı ile değerlendirilirken nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre prozodik okuma etkinliklerinin, öğrencilerin okuma tutumu ve motivasyonu düzeylerinde anlamlı bir farklılık meydana getirmiştir ancak bu anlamlı farklılığın daha çok okuma becerilerine ilişkin farkındalık, metni anlama ve okuma sürecini bilinçli yönetme gibi bilişsel boyutlarda gerçekleştiği gözlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin vurgu, tonlama ve duraklama gibi prozodik okuma becerilerinde gelişim gösterdiği buna karşın okumaya yönelik tutum ve motivasyonu kapsayan duyuşsal boyutlarda bu gelişimin daha yavaş ilerlediği tespit edilmiştir. Öğrencilerin cinsiyet değişkenine göre prozodik okuma, okuma tutumu ve okuma motivasyonu ön test ve son test puanları arasında ise istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı belirlenmiştir. Araştırma sonucunda; prozodik okuma etkinliklerinin sınıf ortamında daha etkili uygulanmasına ve araştırmacıların prozodik okuma becerisine ilişkin yapacakları çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur. Ayrıca öğretmenlere, prozodik okuma becerilerinin geliştirilmesine dönük hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Prozodi, prozodik okuma, okuma tutumu, okuma motivasyonu, akıcı okuma, ortaokul