Rize İlindeki Sınıf Öğretmenlerinin Akıl ve Zekâ Oyunlarına Yönelik Tutum ve Görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Temel Eğitim Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYSUN ŞAHİN
Danışman: Ayşegül Oğuz Namdar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, ilkokulda görev yapan sınıf öğretmenlerinin akıl ve zeka oyunlarına yönelik tutumlarını ve bu tutumların arka planındaki bilişsel şemaları ile uygulama gerekçelerini bütüncül biçimde incelemektir. Çalışma, pragmatist paradigma temelinde yakınsayan paralel karma yöntem deseniyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu 200 sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Nicel veriler "Zekâ Oyunlarına Yönelik Tutum Ölçeği (ZOTÖ)" ile toplanmış; veriler betimsel istatistikler ile bağımsız örneklemler t-testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler Kelime İlişkilendirme Testi (KİT), metafor formu ve yazılı görüşme formu aracılığıyla elde edilmiş; içerik analizi ve tematik sınıflamalar yapılmış, ardından bulgular birlikte yorumlanmıştır. Nicel sonuçlar, öğretmenlerin zeka oyunlarına yönelik olumlu tutumlarının yüksek (X=4.58) ve olumsuz tutumlarının düşük (X=1.80) olduğunu; cinsiyet, yaş, kıdem ve okutulan sınıf düzeyine göre anlamlı farklılık bulunmadığını göstermiştir. Buna karşılık zeka oyunları eğitimi alma değişkeni ayırt edicidir: eğitim alan öğretmenlerin olumlu ve davranışsal tutumları daha yüksek, olumsuz tutumları daha düşüktür. KİT bulguları, algının üst bilişsel süreçler (problem çözme, strateji, planlama, karar verme), oyunun yapısal doğası (kural, rekabet) ve psiko-sosyal değerler ekseninde örgütlendiğine işaret etmiştir. Metafor ve görüşme bulguları, zeka oyunlarının bilişsel katkılarının yanında motivasyon, sınıf iklimi ve uygulama elverişliliğine ilişkin gerilimler yarattığını göstermiştir. Sonuçlar, sürdürülebilir uygulama için materyal erişimi, zaman planlaması, küçük grup yönetimi ve uygulama odaklı öğretmen eğitiminin kritik olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, okullarda ortak materyal havuzu ve bir koruma/ödünç verme işleyişi kurulması, ders dışı zamanların gerçekçi biçimde yapılandırılması ve eğitim sonrası izleme-destek mekanizmalarının (akran paylaşımı, örnek ders planları, koçluk) sistematik biçimde devreye alınması önerilmektedir.