Gustavo Gutierrez'de Özgürlük Teolojisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Alparslan Emin Öztürk
Danışman: Süleyman Turan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Özgürlük Teolojisi, II. Vatikan Konsili'nin yerel sorunlara âdil çözümler getirme idealiyle bağlantılı ortaya çıkmıştır. Gutiérrez'in fikir önderliğini yaptığı teoloji, Latin Amerika'nın en önemli gerçeği kabul edilen yoksulluk temelinde yükselmiştir. Bu özelliğiyle, benzer problemlere muhatap Üçüncü Dünya'nın ötekileştirilenleri için de umuda dönüşen Özgürlük Teolojisi, sosyal bilimlerin verileriyle teoloji yaparak modern çağa hitap edebilen, ölçülebilir bir Hıristiyan perspektifi oluşturmayı hedeflemiştir. Çalışma, bu sıra dışı özellikleriyle Üçüncü Dünya, Batı ve Hıristiyanlık dışı geleneklerde de etkili olan ve bir şekilde kendinden söz ettiren Latin Amerika Özgürlük Teolojisini konu edinmektedir. Araştırmanın amacı, Özgürlük Teolojisi'ni onun fikir babası kabul edilen Gutiérrez'in hayatı, eserleri ve düşünceleri üzerinden ortaya koymak, metodolojisini tespit ederek bu temelde gelişen görüşlerin diğer inançlara yansımasını göstermektir. Bununla paralel olarak çalışmanın ilk bölümünde ele alınan Gutiérrez'in hayatı ve deneyimleri, Latin Amerika gerçekliğiyle Kitâb-ı Mukaddes'i anlamayı ve bu perspektifle Güney Amerika için yeni bir yol bulma çabasını gözler önüne sermektedir. Çünkü Gutiérrez, yoksulların Tanrı ve Kitâb-ı Mukaddes algısıyla temellenmiş olan Özgürlük Teolojisi'ni bu hayat deneyimleriyle kurgulamaktadır. Latin Amerika özelinde Kitâb-ı Mukaddes mesajlarını "yoksullar" üzerinden okuma ve buradan hareketle eyleme (praksis) geçme olarak tanımlanan Özgürlük Teolojisi, inanca dayalı eylemi önceleyerek teolojiye giden yolda ilk metodolojik basamağı oluşturmaktadır. Sonraki basamaklar, "eylem üzerine düşünme" ve ikinci eylem olarak terimleştirilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümü Gutiérrez'in izlediği bu metodolojiyi ve bununla elde edilen görüşleri ortaya koymaktadır. Özgürlük Teolojisi, Latin Amerika'nın sorunlarına çözüm arayışıyla ortaya çıkmıştır. Bu arayışı anlama çabası hem "Gustavo Gutiérrez'de Özgürlük Teolojisi" isimli bu araştırmaya ilham vermiş hem de çalışmaya dört bölüm olarak yansımıştır. Birbiriyle bağlantılı dört amaca dönük olan bu bölümlerden ilki, "Gustavo Gutiérrez'in Hayatı ve Eserleri" ismini taşımaktadır. Burada Özgürlük Teolojisi'nin fikir babasını tanıtmak hedeflenmiş ve bu kapsamda Gutiérrez'in hayatı, çevresi ve eserleri ele alınmıştır. Böylece onun fikirlerinin alt yapısı oluşturularak teolojisinin arka planı gösterilmeye çalışılmaktadır. İkinci bölümde "Gutiérrez'in Metodolojisi ve Teolojik Görüşleri"ne değinilirken; üçüncü bölümde "Gutiérrez'in Özgürlük Teolojisi" başlığıyla araştırmaya da konu olan, Latin Amerika Özgürlük Teolojisi incelenmektedir. Dördüncü ve son bölümde ise, "Özgürlük Teolojisi'nin Yansımaları ve Yöneltilen Eleştiriler" ele alınarak hem Özgürlük Teolojisi hem de onun Hıristiyanlığa ve diğer inançlara etkisi gösterilmeye çalışılmaktadır. Gutiérrez'in hayatı, eserleriyle başlayıp, metodu, teolojik görüşleri ve teolojisinin yansımalarıyla devam eden çalışma, Özgürlük Teolojisi'ni, bir bütün olarak, arka planı ve teolojik yaklaşımlarıyla tanıtarak onun, diğer teoloji ve inançlar etkisini ortaya koymaktadır. Böylece çağdaş özgürlük diliyle tüm inanç sınırlarını aşabilme yeteneği kazanarak Hıristiyanlığın misyon çalışmalarına destek vermeyi hedefleyen Özgürlük Teolojisi'nin anlaşılmasına katkı sunmaktadır. Aynı zamanda evanjelizasyona ortam sağlayan bu durum, Hıristiyanlığın II. Vatikan Konsili ile değişen modern yüzünü ifade ettiği için güncel Hıristiyanlığı ve hedeflerini göstermesi açısından önem arz etmektedir.