Delil kurumunun kaldırılmasına tepkiler ve Kadıkıran isyanı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAZİM KARAKOYUN
Danışman: Abdullah Bay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osmanlı ordusu içerisinde yükselme döneminden itibaren örgütlenerek tarih sahnesine çıkan ve cesaretlerinden dolayı Deli ismini alan Delil askerleri birçok yönden farklılık arz etmektedir. En belirgin özellikleri ise kıyafetleri olmuştur. Fakat Osmanlı ordusundaki bozulmalardan bu kurum da nasibini almış ve zamanla eşkıyalık yapmaya başlamışlardır. Bu sebeple 1829 yılında bu kurum kaldırılmıştır. Bunun üzerine başıboş kalan bazı ocak mensupları buldukları ilk fırsatta isyan etmişlerdir. Bu isyanların en önemlisi Kadıkıran Mehmed Ağa'nın çıkardığı isyan olmuştur. Kadıkıran ilk olarak 1824 yılında eşkıyalık yapmaya başlamıştır. Adamlarını dağıtıp İstanbul'a gitmesi emredilen Kadıkıran, bu emre uymayınca yakalanması için hakkında ferman çıkarılmıştır. Taşradaki yöneticilerin sıkı işbirliği ile zor durumda kalan Kadıkıran, Kars hududundan Rusya'ya kaçmayı başarabilmiştir. Bu dönemde Osmanlı-Rus ilişkileri iyi olduğu için Kadıkıran ve maiyeti Erzurum valisine iade edilmiştir. Bir süre sonra adamlarıyla birlikte İstanbul'a gönderilen Kadıkıran, donanmada küreğe konulmuş; böylece birkaç yıldan beri halka sıkıntı veren ve devlet otoritesine karşı çıkan Kadıkıran isyanı sona ermiştir. Anahtar Kelimeler: Deli, Delil, isyan, Kadıkıran Mehmed