Abdülhak Şinasi Hisar'ın Boğaziçi Mehtapları adlı eserinde cümle yapıları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL PARLAK

Danışman: Ümit Hunutlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Abdülhak Şinasi Hisar'ın yedi bölümden oluşan "Boğaziçi Mehtapları" adlı eseri; yazarın üslûbunu belirlemek, duygu, düşünce ve gözlemlerinin yüzeysel yapıya nasıl dönüştüğünü ortaya koymak amacıyla incelenmiştir. Çalışmanın her bölümünün başından, ortasından ve sonundan olmak üzere kitabın yüzde otuzuna karşılık gelen 60 sayfası cümle çeşitleri bakımından incelenmiştir. İncelenen cümlelerin Türkçenin ifade gücünü ortaya koymak adına yapılacak yeni çalışmalara ışık tutması amaçlanmıştır. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde yazarın hayatı, edebî kişiliği, dil ve üslûp anlayışı ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir. Birinci bölümde cümle tanımları ve sınıflandırması hakkında çeşitli görüşlere yer verilmiş ve çalışmada izlenecek yol belirtilmiştir. Çalışmanın temelini oluşturan ikinci bölümde ise "Boğaziçi Mehtapları" adlı eserden seçilen cümleler ögelerine ayrılmış; cümle yapısına, yükleminin türüne ve anlamına göre incelenmiş, cümlelerin bu başlıklar altında istatistik verileri ortaya çıkartılmıştır. Bu aşamada aynı cümle kalıbında olan cümleler alt alta yazılmıştır. Sonuç bölümünde bu çalışmada elde edilen bulgular sıralanmış ve tablolar hâlinde gösterilmiştir. Anahtar Kelimeler: Abdülhak Şinasi Hisar, Boğaziçi Mehtapları, Cümle Çeşitleri, Parantezleme Yöntemi