Endodonti hastalarında, ağız sağlığının günlük yaşama etkisi (OHIDL) ölçeğinin türkçe geçerlilik güvenilirlik çalışması
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE BEGÜM YİĞİT
Danışman: Ahter Şanal Çıkman
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ağız Sağlığının Günlük Yaşama Etkisi Ölçeği (OHIDL), ağız sağlığı ile yaşam kalitesini ölçmek için geliştirilen bir ölçektir. Bu çalışmada OHIDL'nin Türkçe'ye uyarlanması ve endodontik tedavi amacıyla kliniğimize başvuran çalışma grubunda geçerlik ve güvenirliğinin test edilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Öncelikle anketin çevirisi yapılarak Türkçeye uyarlandı. Çalışmaya 18 yaş ve üzerinde herhangi bir sistemik rahatsızlığı bulunmayan 222 katılımcı dahil edildi. OHIDL'nin güvenilirliği, iç tutarlılık ve test-tekrar test güvenilirliği ile incelendi. İç tutarlılık Cronbach α kullanılarak ölçüldü. Test-tekrar test güvenilirliği için 31 katılımcıya ölçek 2 hafta arayla tekrar uygulandı ve sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) ile değerlendirildi. İstatistiksel analiz SPSS 21.0 (IBM Corp, Armonk, NY, ABD) paket programıyla yapıldı. P değerinin <0,05 olması istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Anketin yapı geçerliliği için Spearman Korelasyon Analizi kullanılarak anketin alt gruplarının global sorular ile korelasyonu ve anketteki her bir sorunun alt gruplar ile korelasyonu değerlendirildi. Ölçüt geçerliliği altın standart olarak kabul edilen Ağız Sağlığı Etki Ölçeği (OHIP-14-TR) kullanılarak analiz edildi. Bulgular: OHIDL ve OHIP-14 arasında bütün alt gruplar arasında anlamlı bir korelasyon tespit edildi. Total skor açısından iki anket arasında yüksek korelasyon olduğu görüldü (rs: 0.781 p<0.05). Soruların alt gruplarla ilişkisi değerlendirildiğinde, her bir soru en yüksek korelasyonu ait olduğu alt grupla gösterdi. OHIDL'nin global sorularla ilişkisine yönelik sonuçlara göre en yüksek korelasyon değerlerinin ağız sağlığının günlük yaşamdaki etkisi (G3) ve ağız sağlığı etkilerinden rahatsız olma derecesi (G4) ile ilişkili olduğu tespit edildi. Böylece ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesini ölçebileceği görüldü. OHIDL'nin Cronbach α değeri 0,888 ve sınıf içi korelasyon katsayısı (ICC) 0,855'ti ve yüksek seviyede güvenilir bulundu. Sonuç: Bu çalışma ile Ağız Sağlığının Günlük Yaşama Etkisi Ölçeği'nin Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği kanıtlanmış olup ağız sağlığı ile ilişkili yaşam kalitesinin değerlendirilmesinde OHIP-14'e alternatif bir ölçek olarak kullanımı uygundur. Anahtar Sözcükler: OHIDL, OHIP-14, OHRQOL, Yaşam Kalitesi